Władcy Olimpu i ich rodzina

Zeus to szef wszystkich bogów - kontroluje pogodę, grzmoty i błyskawice. Jego głównym symbolem jest piorun, a towarzyszą mu orły. To on decyduje o tym, czy będzie słonecznie czy burzowo.

Hera, żona Zeusa, pilnuje małżeństw i rodzin. Problem w tym, że jej własny mąż ciągle ją zdradza! Dlatego jest bardzo zazdrosna i mści się na kochankach Zeusa. Jej symbolem jest paw, a nosi welon i granat.

Posejdon rządzi morzami i oceanami - potrafi wzburzyć fale albo je uspokoić. Żeglarze modlili się do niego o bezpieczną podróż. Poznasz go po trójząbie, a jego ulubione zwierzęta to konie, delfiny i woły.

Hades jest panem świata zmarłych. Porwał Persefonę i zrobił ją swoją żoną. Nikt nie może opuścić jego królestwa - tylko nieliczni bohaterowie jak Herakles czy Odyseusz odwiedzili Podziemia i wrócili żywi.

Ciekawostka: Wszyscy główni bogowie to rodzeństwo - dzieci Kronosa i Rei!

Boginie domowego ogniska i natury

Hestia opiekuje się domem i rodziną. W każdym greckim domu płonął jej poświęcony ogień - był symbolem ciepła rodzinnego i ciągłości tradycji.

Demeter to bogini rolnictwa i zbiorów. Gdy Hades porwał jej córkę Persefonę, była tak smutna, że przestała dbać o rośliny. Ziemia stała się jałowa! Zeus musiał załatwić kompromis - Persefona spędza pół roku z matką (wtedy jest wiosna i lato), a pół roku z Hadesem w Podziemiach (jesień i zima).

Afrodyta to najpiękniejsza bogini, patronka miłości. Narodziła się z morskiej piany i była żoną brzydkiego Hefajstosa, ale kochała się z Aresem. To przez nią wybuchła wojna trojańska - dostała jabłko "dla najpiękniejszej".

Eros, syn Afrodyty, to mały łucznik, który strzela strzałami miłości w ludzkie serca. Może być bardzo okrutny - jego strzały powodują miłosne szaleństwa!

Pamiętaj: Mit o Demeter i Persefonie wyjaśnia zmianę pór roku!

Wojownicy i mistrzowie sztuki

Atena to bogini mądrości i wojny - ale strategicznej, nie dzikiej jak Ares. Urodziła się w pełnej zbroi z głowy Zeusa! Wynalazła pług i nauczyła ludzi uprawiać oliwki. Jej symbolem jest sowa, a opiekowała się bohaterami jak Odyseusz.

Apollo jest mistrzem we wszystkim co piękne - muzyce, poezji, wróżbiarstwie. W Delfach miał słynną wyrośnię, gdzie kapłanka Pytia przepowiadała przyszłość. Zabił smoka Pytona i jest świetnym łucznikiem. Jego strzały mogą przynieść choroby, ale też je uleczyć.

Artemida, siostra bliźniaczka Apolla, to bogini łowów i księżyca. Pozostała dziewicą i poluje z łukiem w towarzystwie nimf. Chroni zwierzęta, ale też je zabija - kogo zdenerwujesz, tego zastrzeli!

Hermes to boski listonosz - doręcza wiadomości między bogami i prowadzi dusze zmarłych do Podziemia. Jest bardzo sprytny (już jako niemowlę ukradł woły Apollinowi!) i opiekuje się podróżnymi, kupcami, a nawet złodziejami.

Zapamiętaj: Apollo i Artemida to bliźnięta - on rządzi słońcem, ona księżycem!

Rzemieślnicy i wojownicy

Hefajstos to boski kowal - tworzy niesamowite przedmioty w swoich kuźniach wewnątrz wulkanów. Jest kulawy i brzydki (Hera zrzuciła go z Olimpu!), ale żonaty z piękną Afrodytą. Wykuł złotą zbroję dla Achillesa i pułapkę-tron dla Hery.

Ares uwielbia wojnę i rozlew krwi - to kompletne przeciwieństwo mądrej Ateny. Jest brutalny i agresywny, a w bitwie towarzyszą mu synowie Strach i Przerażenie. Mimo że brzydki, jest kochankiem pięknej Afrodyty.

Dionizos to bóg wina i zabawy, ale też szaleństwa. Ma dramatyczną historię - jego matka spłonęła od piorunów Zeusa, a on dorastał w udzie ojca! Nauczył ludzi robić wino i organizować wielkie święta zwane Dionizjami.

Wszędzie gdzie pojawia się Dionizos, ludzie wpadają w ekstazę i tracą kontrolę. Jego wyznawczynie - menady - tańczyły w szaleńczym transie. Z jego świąt powstały później teatr, tragedia i komedia!

Ciekawostka: Hefajstos ma kuźnie w prawdziwych wulkanach - dlatego wybuchy to efekt jego pracy!

Święta i tradycje

W późniejszych czasach Dionizjacje stały się spokojniejszymi świętami, podczas których wystawiano przedstawienia teatralne. To właśnie z kultu Dionizosa narodził się grecki teatr - zarówno tragedia, jak i komedia.

Boga często przedstawiano jako przystojnego młodzieńca z kręconymi włosami, trzymającego puchar wina. Jego świętymi roślinami były winogrona i mirt, a wszędzie za nim podążał korowód satyrów i nimf.

Pamiętaj: Grecki teatr wywodzi się z uroczystości na cześć Dionizosa!