Wszystko o czasownikach

Czasownik to słowo, które odpowiada na pytania "Co robi?" lub "Co się z nim dzieje?". Kiedy mówisz "czytam książkę" lub "pada deszcz", używasz właśnie czasowników!

Każdy czasownik ma swoją podstawową formę zwaną bezokolicznikiem. Rozpoznasz go łatwo, bo kończy się na -ć, -c, -ść lub -źć (jak "czytać", "biec", "nieść", "iść").

Czasowniki mają też różne formy. Forma osobowa mówi nam, kto wykonuje czynność - na przykład "śpiewam" (ja), "śpiewasz" (ty), "śpiewa" (on/ona). Forma nieosobowa ukrywa, kto to robi - jak "przyniesiono" (ktoś przyniósł, ale nie wiadomo kto).

Wskazówka: Jeśli nie jesteś pewien, czy to czasownik, zadaj pytanie "Co robi?" lub "Co się dzieje?" - jeśli słowo odpowiada na to pytanie, to na pewno czasownik!

Osoby w czasowniku pokazują, kto wykonuje czynność:

• 1 osoba: ja (pojedyncza), my (mnoga)
• 2 osoba: ty (pojedyncza), wy (mnoga)
• 3 osoba: on/ona/ono (pojedyncza), oni/one (mnoga - męskoosobowa/niemęskoosobowa)

Liczby są tylko dwie - pojedyncza (jedna osoba) i mnoga (więcej osób).

Czasy mówią nam, kiedy coś się dzieje:

• Przeszły - już się stało ("czytałem")
• Teraźniejszy - dzieje się teraz ("czytam")
• Przyszły prosty - stanie się później ("przeczytam")
• Przyszły złożony - też o przyszłości ("będę czytać")

Tryby wyrażają nasze nastawienie:

• Orzekający - stwierdzamy fakt ("idę")
• Rozkazujący - wydajemy polecenie ("idź!")
• Przypuszczający - mówimy o możliwości ("poszedłbym")

Strony pokazują, kto jest aktywny:

• Czynna - ktoś coś robi ("oglądam film")
• Bierna - ktoś coś przéżywa ("jestem oglądany")
• Zwrotna - ktoś robi coś dla siebie ("oglądam się w lustrze")