Czasowniki dokonane i niedokonane

Czasowniki w polskim to nie tylko liczby, osoby, rodzaje, czasy i tryby! Jedną z najważniejszych cech jest ich aspekt - dokonany lub niedokonany. Zauważ różnicę: "Chłopiec uczy się w szkole" $co robi? - niedokonany$ a "Chłopiec nauczył się lekcji" $co zrobił? - dokonany$.

Czasowniki niedokonane odpowiadają na pytanie "co robić?" (np. jeść) i mogą występować w czasie teraźniejszym oraz przyszłym złożonym (będę jadła). Pokazują czynność trwającą, niezakończoną lub powtarzającą się.

Czasowniki dokonane odpowiadają na pytanie "co zrobić?" (np. zjeść) i występują tylko w czasie przeszłym i przyszłym prostym (zjadłem). Opisują czynność zakończoną, jednorazową, której rezultat jest widoczny.

Ciekawostka! Większość czasowników dokonanych tworzy się przez dodanie przedrostka do czasownika niedokonanego, np. myśleć → przemyśleć, pisać → napisać.

Spójrz na pary czasowników: niedokonane → dokonane

• myśleć → przemyśleć, zamyślić się
• sądzić → przesądzić
• dedukować → wydedukować
• rozważać → rozważyć
• zastanawiać się → zastanowić się
• decydować → zdecydować
• analizować → przeanalizować
• dumać → wydumać

Teraz z pewnością poradzisz sobie z rozróżnianiem tych dwóch typów czasowników!