Części mowy w języku polskim
Wszystkie wyrazy w języku polskim dzielimy na odmienne i nieodmienne części mowy. Odmienne części mowy zmieniają swoją formę w zależności od kontekstu, a nieodmienne zawsze wyglądają tak samo.
Do odmiennych części mowy należą:
- Czasownik (poszedł, kupił) - oznacza czynności i stany. Odpowiada na pytania: co robi? co się z nim dzieje? Odmienia się przez osoby, czasy, liczby, rodzaje, tryby i strony.
- Rzeczownik (dom, mama) - nazywa osoby, zwierzęta, rośliny i rzeczy. Odpowiada na pytania: kto? co? Odmienia się przez przypadki i liczby.
- Przymiotnik (ładny, mądra) - określa cechy i właściwości. Odpowiada na pytania: jaki? jaka? jakie? Odmienia się przez przypadki, liczby i rodzaje.
- Liczebnik (siedem, trzeci) - oznacza liczbę lub kolejność. Odpowiada na pytania: ile? który z kolei? Odmienia się przez przypadki, liczby i rodzaje. Wyróżniamy liczebniki główne, porządkowe i zbiorowe.
- Zaimek - zastępuje inne części mowy. Może zastępować rzeczownik (on, co), przymiotnik (taki, jakiś), liczebnik (ile, tyle) lub przysłówek (jak, gdzie).
Ciekawostka! Zapamiętanie przypadków ułatwi Ci wierszyk: "Mama tata to mianownik. Nie ma kogo? To dopełniacz. Dać coś komu? Celownik. Widzę kogo? To biernik. Z kim? Z czym? To narzędnik. O kim mówisz? Miejscownik. Hej kolego! To wołacz."
Nieodmienne części mowy to:
- Przysłówek (daleko, głośno) - określa czas, miejsce i sposób. Odpowiada na pytania: jak? gdzie? kiedy?
- Spójnik (oraz, albo) - łączy wyrazy w zdaniu i zdania składowe.
- Przyimek (przy, obok) - wyraża relacje przestrzenne, czasowe. Tworzy wyrażenie przyimkowe z rzeczownikiem lub zaimkiem.
- Wykrzyknik (och, hej) - wyraża emocje, naśladuje dźwięki lub przywołuje kogoś.
- Partykuła (chyba, tylko) - wyraża m.in. pewność, życzenie, potwierdzenie lub zaprzeczenie.
