Struktura egzaminu ósmoklasisty z języka polskiego

Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego to ważny sprawdzian, który decyduje o przyjęciu do wybranej szkoły ponadpodstawowej. Trwa 120 minut i składa się z różnego typu zadań sprawdzających Twoje umiejętności językowe i znajomość lektur.

Na pierwszej stronie arkusza znajdziesz podstawowe informacje organizacyjne oraz instrukcję. Warto na nią zwrócić uwagę! Dowiesz się z niej, jak poprawnie zapisywać odpowiedzi i gdzie je umieszczać. Niektóre odpowiedzi zaznaczasz na karcie odpowiedzi, a inne zapisujesz w miejscach wyznaczonych w arkuszu.

Wskazówka: Przed rozpoczęciem rozwiązywania zadań koniecznie sprawdź, czy arkusz jest kompletny (czy ma wszystkie strony) i czy dołączono do niego kartę odpowiedzi. Jeśli zauważysz braki, zgłoś to nauczycielowi!

Pamiętaj, że rozwiązania zadań zamkniętych musisz przenieść na kartę odpowiedzi, ponieważ tylko te odpowiedzi będą oceniane. Podczas egzaminu możesz korzystać z listy lektur, która znajduje się w arkuszu.

Jak poprawnie zaznaczać odpowiedzi

Na karcie odpowiedzi musisz bardzo uważnie zaznaczać wybrane odpowiedzi. Jeśli się pomylisz, możesz poprawić błąd, ale trzeba to zrobić w określony sposób.

W zadaniach zamkniętych, kiedy pomylisz się przy zaznaczaniu odpowiedzi, otocz błędne zaznaczenie kółkiem i zaznacz inną odpowiedź. Na przykład, jeśli najpierw zaznaczyłeś odpowiedź A, a potem uznałeś, że poprawna jest odpowiedź C, otocz A kółkiem i zaznacz C.

W zadaniach otwartych możesz poprawiać odpowiedzi na dwa sposoby:

• przekreślając niepoprawny fragment i pisząc poprawną odpowiedź nad nim
• przekreślając niepoprawny fragment i pisząc poprawną odpowiedź obok

Pamiętaj! Odpowiedzi zapisane w brudnopisie nie będą sprawdzane ani oceniane, więc wszystkie rozwiązania przenieś do właściwych miejsc w arkuszu i na karcie odpowiedzi.

Te zasady są bardzo ważne, ponieważ ich przestrzeganie pomoże Ci uniknąć utraty punktów z powodów formalnych.

Lista lektur obowiązkowych

Na egzaminie ósmoklasisty musisz wykazać się znajomością lektur obowiązkowych. W arkuszu znajdziesz ich listę, do której możesz się odwoływać podczas rozwiązywania zadań. W roku szkolnym 2023/2024 lektury obowiązkowe to:

Dla klas VII i VIII (zgodne z wymaganiami egzaminacyjnymi):

• Charles Dickens, "Opowieść wigilijna"
• Aleksander Fredro, "Zemsta"
• Jan Kochanowski, wybrane fraszki i treny (w tym treny VII, VIII)
• Aleksander Kamiński, "Kamienie na szaniec"
• Adam Mickiewicz, wybrane utwory (w tym "Pan Tadeusz")
• Antoine de Saint-Exupéry, "Mały Książę"
• Henryk Sienkiewicz, "Quo vadis", "Latarnik"
• Juliusz Słowacki, "Balladyna"

Ważna informacja! W wypracowaniu możesz odwołać się do dowolnej lektury z tej listy. Dobrze znać każdą z nich, bo niektóre zadania będą sprawdzać ich znajomość.

Znajdziesz też dodatkowe lektury obowiązkowe zgodne z podstawą programową, które również możesz wykorzystać w swoich odpowiedziach. Wybierz te utwory, które znasz najlepiej!

Fragment "Kamieni na szaniec" - analiza tekstu

W arkuszu znajdziesz fragment lektury "Kamienie na szaniec" Aleksandra Kamińskiego. Ten fragment opowiada o akcjach małego sabotażu, szczególnie o zrywaniu niemieckich flag przez Alka i Rudego podczas okupacji.

Fragment pokazuje charaktery głównych bohaterów. Alek jawi się jako odważny i ambitny młody człowiek, który podejmował się najtrudniejszych zadań. Autor pisze, że Alek "miał wyjątkowo rozwiniętą odwagę" i ciągle poszukiwał "rzeczy niecodziennych" i "czynów niełatwych".

Z kolei Rudy zaskakuje Alka swoim wyczynem - zdjęciem trzech ogromnych flag z budynku Zachęty. Ten moment pokazuje rywalizację między przyjaciółmi, ale też ich wzajemny szacunek i podziw.

Ciekawostka: Fragment ukazuje również rolę Zośki jako przywódcy grupy. To on planował i koordynował działania Buków, choć sam również brał w nich czynny udział.

Autor podkreśla, że akcje bohaterów nie były przypadkowe - stał za nimi precyzyjny plan i organizacja. Fragment doskonale ilustruje metody walki z okupantem stosowane przez młodych konspiratorów z Szarych Szeregów.

Zadania do tekstu Aleksandra Kamińskiego

Po przeczytaniu fragmentu "Kamieni na szaniec" zmierzysz się z różnymi zadaniami sprawdzającymi Twoje zrozumienie tekstu. Pierwsze zadania (1 i 2) to zadania zamknięte, w których musisz ocenić prawdziwość stwierdzeń lub wybrać właściwą odpowiedź.

Zadanie 1 wymaga od Ciebie oceny, czy podane stwierdzenia są prawdziwe czy fałszywe. Musisz uważnie przeanalizować tekst, aby wybrać poprawne odpowiedzi.

W zadaniu 2 wybierasz jedną z czterech możliwych odpowiedzi. To zadanie sprawdza, czy zrozumiałeś relacje między bohaterami i ich cechy charakteru.

Pamiętaj! Odpowiedzi do zadań 1 i 2 musisz przenieść na kartę odpowiedzi - tylko tam będą sprawdzane!

W zadaniu 3 (otwartym) musisz wyjaśnić, jak ambicja wpływała na działania Alka. To zadanie wymaga od Ciebie samodzielnej analizy tekstu i sformułowania odpowiedzi własnymi słowami.

Zadanie 4 ponownie jest zamknięte i dotyczy znaczenia konkretnego wyrażenia z tekstu.

Wskazówka: Czytając tekst, zwracaj szczególną uwagę na charakterystykę postaci i relacje między nimi - to często jest przedmiotem pytań!

Zadania wymagające analizy języka i znajomości lektur

W kolejnych zadaniach będziesz musiał wykazać się znajomością całej lektury "Kamienie na szaniec" oraz umiejętnościami z zakresu analizy języka.

W zadaniu 4 musisz zinterpretować znaczenie wyrażenia "brał osobiście żywy i bezpośredni udział". Jest to zadanie zamknięte, więc musisz wybrać jedną z czterech podanych odpowiedzi.

Pamiętaj! Przenieś rozwiązanie zadania 4 na kartę odpowiedzi!

Zadania te są dobrym przykładem tego, jak na egzaminie sprawdzana jest Twoja umiejętność rozumienia znaczeń słów i wyrażeń w kontekście oraz zdolność wnioskowania na podstawie tekstu.

Zwróć uwagę, że egzamin wymaga od Ciebie nie tylko znajomości treści lektur, ale także umiejętności analizy języka i stylu. Warto ćwiczyć te umiejętności, czytając różne teksty i zastanawiając się nad znaczeniem poszczególnych sformułowań.

Wskazówka: W zadaniach zamkniętych zawsze uważnie przeanalizuj wszystkie odpowiedzi przed dokonaniem wyboru. Czasami różnice między odpowiedziami mogą być subtelne.

Zadania z ilustracją - Akcja Kopernik

Zadanie 5 dotyczy ilustracji z okładki komiksu "Akcja Kopernik" nawiązującej do jednej z akcji małego sabotażu opisanej w "Kamieniach na szaniec". Na ilustracji widzimy tablicę z niemieckim napisem poświęconym Mikołajowi Kopernikowi.

W tym zadaniu musisz uzasadnić, że ta akcja potwierdza zdolność Alka do podejmowania trudnych czynów. Wymagana jest więc znajomość całej lektury, a nie tylko fragmentu przytoczonego w arkuszu.

Ważne! "Akcja Kopernik" polegała na zdjęciu przez Alka tablicy z niemieckim napisem, która została umieszczona przez okupantów przy pomniku Mikołaja Kopernika w Warszawie. Niemcy próbowali przedstawić polskiego astronoma jako Niemca.

To zadanie sprawdza nie tylko znajomość treści lektury, ale także umiejętność interpretowania materiałów graficznych w kontekście literatury oraz zdolność do pisemnego uzasadniania swoich twierdzeń.

Pamiętaj, że w zadaniach otwartych liczy się precyzja wypowiedzi i odniesienie do konkretnych wydarzeń z lektury. Nie wystarczy ogólnikowa odpowiedź - musisz wykazać się znajomością szczegółów.

Zadania sprawdzające znajomość lektur

Zadanie 6 wymaga uporządkowania wydarzeń z "Kamieni na szaniec" w kolejności chronologicznej. To zadanie sprawdza znajomość całej lektury i umiejętność ustalania porządku czasowego wydarzeń.

W zadaniu 7 musisz wybrać bohatera innej lektury obowiązkowej, który podobnie jak Alek potrafił zdobyć się na bohaterski czyn, a następnie uzasadnić swój wybór. To zadanie pozwala Ci wykazać się znajomością innych lektur obowiązkowych i umiejętnością porównywania bohaterów literackich.

Pamiętaj! Gdy uzasadniasz swój wybór, odwołaj się do konkretnej sytuacji z wybranej lektury. Ogólnikowe stwierdzenia nie wystarczą do uzyskania pełnej punktacji.

Zadanie 8 sprawdza Twoją wiedzę z zakresu składni. W części 8.1 musisz rozpoznać części zdania, a w części 8.2 przeredagować zdanie, zastępując sformułowanie potoczne bardziej formalnym.

Wskazówka: W zadaniach językowych zawsze dokładnie analizuj strukturę zdania i funkcje poszczególnych wyrazów. Pomoże Ci to poprawnie określić części zdania.

Zadanie 9 dotyczy interpunkcji i funkcji znaków interpunkcyjnych w tekście.

Zadania sprawdzające umiejętności językowe

W zadaniach 8 i 9 sprawdzana jest Twoja wiedza z zakresu gramatyki i interpunkcji. To ważne umiejętności, które pokazują, jak dobrze opanowałeś zasady języka polskiego.

W zadaniu 8.1 musisz rozpoznać podmiot w zdaniu oraz określić, jaką częścią zdania jest wyrażenie "z daleka". Wybierasz spośród podanych odpowiedzi.

Pamiętaj! Przenieś rozwiązanie zadania 8.1 na kartę odpowiedzi!

W zadaniu 8.2 masz za zadanie przeredagować zdanie, zastępując potoczne sformułowanie "wlepił wzrok" bardziej formalnym odpowiednikiem. To sprawdzian Twojej świadomości stylistycznej i umiejętności dostosowania języka do sytuacji komunikacyjnej.

Zadanie 9 wymaga od Ciebie oceny prawdziwości stwierdzeń dotyczących interpunkcji i funkcji znaków przestankowych w podanych wypowiedzeniach. Musisz wykazać się znajomością zasad interpunkcji w języku polskim.

Wskazówka: W zadaniach językowych warto rozłożyć zdanie na części i dokładnie przeanalizować relacje między nimi. Pomoże Ci to uniknąć błędów przy określaniu funkcji wyrazów i znaków interpunkcyjnych.

Te zadania pokazują, jak ważna jest znajomość gramatyki i zasad interpunkcji języka polskiego na egzaminie ósmoklasisty.

Zadanie z planszą do gry

W zadaniu 10 znajduje się projekt graficzny planszy do gry inspirowanej "Kamieniami na szaniec". Na planszy umieszczono różne elementy graficzne nawiązujące do treści lektury.

Twoje zadanie polega na wybraniu dwóch elementów graficznych z planszy i wyjaśnieniu, w jaki sposób łączą się one z działaniami bohaterów książki. To zadanie sprawdza nie tylko znajomość treści lektury, ale także umiejętność dostrzegania związków między elementami graficznymi a treścią utworu literackiego.

Na planszy widoczne są różne miejsca i symbole, które możesz powiązać z akcjami Szarych Szeregów opisanymi w lekturze. Możesz wybrać na przykład:

• restaurację (akcje w lokalach gastronomicznych)
• kino (akcje w kinach "tylko dla Niemców")
• fotografa (akcja z fotografiami Sikorskiego)
• symbole związane z małym sabotażem

Wskazówka: Wybierając elementy graficzne, pomyśl o najbardziej charakterystycznych akcjach bohaterów "Kamieni na szaniec". Im dokładniej opiszesz związek między elementem graficznym a konkretnym wydarzeniem z książki, tym większa szansa na uzyskanie pełnej liczby punktów.

To zadanie pokazuje, jak ważna jest dokładna znajomość treści lektury i umiejętność powiązania jej z innymi formami przekazu.