Rodzaje literackie i liryka - podstawowe informacje
Rodzaj literacki to sposób, w jaki utwór jest zbudowany i w jakiej formie napisany. Wyróżniamy trzy główne rodzaje: lirykę, epikę i dramat. Gatunek literacki to bardziej szczegółowa forma - jak sonet czy ballada.
Liryka to utwory o uczuciach i przeżyciach, gdzie najważniejszy jest podmiot liryczny - osoba mówiąca w wierszu. Wypowiada się przez monolog liryczny, który może być wyznaniem, opisem czy refleksją. Adresat wiersza to ten, do kogo się zwracamy, a nastrój to uczucia, które towarzyszą całemu utworowi.
Podstawowe elementy wiersza to wers (jedna linijka), zwrotka (grupa wersów) i refren (powtarzający się fragment). W liryce bezpośredniej podmiot mówi wprost o swoich przeżyciach ("ja czuję"), w liryce pośredniej ukrywa się za opisami, a w liryce zwrotu do adresata zwraca się do kogoś konkretnego.
Pamiętaj: Podmiot liryczny to nie zawsze autor! To postać stworzona w wierszu.