"Koniec Wieku XIX" - manifest dekadencki
"Koniec Wieku XIX" to prawdziwy manifest dekadenckiego światopoglądu Tetmajera. Poeta podważa w nim wszelkie wartości, zastanawiając się czy istnieje cokolwiek, co mogłoby wyrwać człowieka z apatii końca wieku.
Podmiot liryczny wypowiada się w imieniu całego swojego pokolenia. Zastanawia się nad różnymi postawami życiowymi: przekleństwem, ironią, wzgardą, rozpaczą, walką, rezygnacją - i każdą z nich odrzuca jako nieskuteczną.
Wiersz kończy się wymowną pointą: "Jakaż jest przeciw włóczni złego twoja tarcza, człowiecze z końca wieku?... Głowę zwiesił niemy". Ten gest zwieszenia głowy symbolizuje całkowitą rezygnację i bezsilność człowieka końca XIX wieku.
Warto zapamiętać! Apostrofa "Człowiecze z końca wieku" sugeruje, że adresatem wiersza jest każdy człowiek żyjący na przełomie wieków - w tym sam podmiot liryczny, który utożsamia się z opisywanym pokoleniem.








