Rzecki jako bohater i osoba
Ignacy Rzecki pełni w powieści podwójną funkcję - jest zarówno bohaterem, jak i narratorem części utworu poprzez swój pamiętnik. Ten zabieg literacki pozwala na naturalne wprowadzenie retrospekcji i subiektywnych opinii, a także ożywia narrację powieści.
Stary subiekt to kawaler w wieku około pięćdziesięciu kilku lat, bez rodziny, wywodzący się z polskiego mieszczaństwa. Jest osobą głęboko przywiązaną do przeszłości - niepoprawny bonapartysta, wierzący w odzyskanie niepodległości Polski dzięki dynastii Bonapartych. Ta wiara trwa aż do śmierci Napoleona IV w 1879 roku, co prowadzi do utraty przez Rzeckiego zainteresowania polityką i wkrótce potem - jego śmierci.
Szczególnie ważna w życiu Rzeckiego jest przyjaźń z Wokulskim. Ich relacja opiera się na wzajemnej pomocy i zaufaniu - Rzecki pomógł przyjacielowi po powrocie do kraju, a Wokulski powierzył mu prowadzenie sklepu podczas wyjazdu na wojnę. Stary subiekt nie do końca rozumie miłość Wokulskiego do Izabeli Łęckiej i marzy o jego związku z panią Stawską.
Ciekawostka: Mimo swojej niechęci do zmian w życiu osobistym, Rzecki paradoksalnie uwielbiał regularnie zmieniać wystawy sklepowe. Ta drobna sprzeczność pokazuje złożoność jego charakteru!
