Bohaterowie i miejsca akcji - kluczowe informacje

Żeby dobrze zrozumieć "Makbeta", musisz znać głównych bohaterów i ich role. Makbet to tan Glamis, który dzięki przepowiedniom czarownic zostaje tanem Kawdoru, a potem królem - ale za jaką cenę!

Król Dunkan ma dwóch synów: Malkolma (najstarszego, który ucieka do Anglii) i Donalbeina (młodszego, który chroni się w Irlandii). To właśnie Malkolm w końcu odzyska tron po ojcu.

Akcja rozgrywa się w kilku ważnych miejscach: pałacu królewskim Dunkana w Forres, zamku Makbeta w Inverness, zamku Makdufa w Fajf i kończy się w zamku Dunzynan, gdzie dochodzi do ostatecznej rozprawy.

Pamiętaj: Czarownice przepowiadają Makbetowi, że zostanie królem, a Banko będzie ojcem królów - założycielem całej dynastii. To właśnie te przepowiednie napędzają całą akcję dramatu.

Początek tragedii - akty I-II

Historia zaczyna się w XI wieku w Szkocji podczas wojny z Norwegami. Makbet to bohater wojenny, który zabija zdrajcę Makdonwalda i pokonuje tana Kawdoru, za co król Dunkan nagradza go tym tytułem.

Wszystko się zmienia, gdy Makbet i Banko spotykają na wrzosowiskach trzy czarownice. Przepowiadają one Makbetowi, że zostanie tanem Kawdoru (co się już spełniło!) i królem. Banko ma być ojcem królów, choć sam nigdy nie będzie panował.

Makbet zaczyna obsesyjnie myśleć o koronie, ale to jego żona - Lady Makbet - ostatecznie go przekonuje do morderstwa. Jest ona manipulatorką, która zna słabe strony męża i bezwzględnie wykorzystuje jego ambicje.

Podczas wizyty Dunkana w zamku Makbeta dochodzi do królobójstwa. Lady Makbet upija strażników winem, a Makbet zabija śpiącego króla ich nożami, aby zrzucić na nich winę.

Kluczowy moment: Po morderstwie Makbet słyszy straszny głos: "Nie zaśniesz już więcej! Makbet zabija sen, niewinny sen" - to początek jego psychicznej destrukcji.

Odkrycie zbrodni i koronacja - akt II (ciąg dalszy)

Następnego ranka Makduf z Lennoxem odkrywają ciało króla. Makbet "w gniewie" zabija strażników, twierdząc, że to oni są winni - w rzeczywistości eliminuje jedynych świadków tej nocy.

Malkolm i Donalbein, synowie Dunkana, bojąc się o życie, uciekają z kraju - jeden do Anglii, drugi do Irlandii. Ta ucieczka wywołuje podejrzenia, że to oni stali za śmiercią ojca.

Dzięki temu Makbet zostaje królem - jako krewny Dunkana i bohater wojenny wydaje się naturalnym następcą. Druga część przepowiedni czarownic się spełnia!

Jednak Makduf nie jedzie na koronację do Skony, tylko wraca do swojego zamku w Fajf. Ta odmowa będzie miała tragiczne konsekwencje dla jego rodziny.

Ważne: Ucieczka synów Dunkana paradoksalnie pomaga Makbetowi - ludzie podejrzewają ich o ojcobójstwo, więc nikt nie kwestionuje jego prawa do tronu.

Władza i paranoja - akt III

Makbet ma koronę, ale nie czuje się bezpiecznie. Banko był świadkiem spotkania z czarownicami i ma syna Fleance'a, który według przepowiedni ma założyć dynastię królów. To oznacza, że potomkowie Makbeta nie będą rządzić!

Nowy król wynajmuje płatnych zabójców, żeby pozbyć się przyjaciela. Banko ginie, ale jego syn ucieka - przepowiednia wciąż może się spełnić.

Podczas uczty w zamku Makbet popada w obłęd. Widzi zakrwawionego ducha Banko, który siedzi na jego miejscu. Strach przed utratą władzy i wyrzuty sumienia niszczą mu psychikę.

Tymczasem Makduf udaje się do Anglii, gdzie przebywa Malkolm. Chce przekonać syna zamordowanego króla do walki przeciwko Makbetowi, którego rządy stają się coraz bardziej krwawe i despotyczne.

Turning point: Koszmary i halucynacje Makbeta pokazują, że korona nie przyniosła mu szczęścia - wręcz przeciwnie, zniszczyła mu spokój ducha.

Drugie przepowiednie i zemsta - akt IV

Makbet ponownie szuka czarownic, żeby poznać swoją przyszłość. Otrzymuje cztery wizje, które wydają się go uspokajać:

• Głowa w hełmie ostrzega przed Makdufem
• Skrwawione dziecko mówi, że nikt "zrodzony przez kobietę" go nie zabije
• Dziecko w koronie oznacza, że będzie królował, dopóki las Birnam nie podejdzie pod zamek Dunzynan

Gdy dowiaduje się o ucieczce Makdufa do Anglii, Makbet w furii rozkazuje wymordować jego rodzinę. Lady Makduf i jej małego synka zabijają płatni mordercy - to jeden z najbardziej wstrząsających momentów dramatu.

W Anglii Makduf dowiaduje się o śmierci żony i dzieci. Rozmawia z Malkolmem o sytuacji w Szkocji - poddani nienawidzą Makbeta, a plotki o jego zbrodniach rozchodzą się coraz szerzej.

Punkt zwrotny: Morderstwo niewinnych - żony i dziecka Makdufa - pokazuje, jak bardzo Makbet stracił człowieczeństwo. Teraz to już nie ambicja, ale czysty terror.

Obłęd Lady Makbet i nadciągająca wojna - akt V (początek)

Lady Makbet popada w obłęd - nocami błąka się po zamku, próbując zmyć z rąk plamy krwi, które widzi tylko ona. Kobieta, która kiedyś była silniejsza od męża, teraz płaci cenę za swoje czyny.

Tymczasem przez granice Szkocji przekracza wojsko angielskie dowodzone przez Siwarda. U jego boku są Makduf i Malkolm - nadchodzi czas rozliczenia z tyranem.

Makbet przygotowuje się do walki, ale czuje się pewny siebie dzięki przepowiedniom. Przecież nikt "zrodzony przez kobietę" nie może go zabić, a las Birnam nigdy nie ruszy się z miejsca, prawda?

Malkolm rozkazuje swoim żołnierzom uciąć po gałęzi z lasu Birnam, żeby zmylić przeciwnika co do liczebności wojska. Nie wie, że w ten sposób spełnia przepowiednię czarownic!

Ironia losu: Przepowiednie, które miały chronić Makbeta, okazują się pułapką. Czasem to, co wydaje się niemożliwe, może się ziścić w nieoczekiwany sposób.

Finał tragedii - ostateczna rozprawa

Lady Makbet umiera w obłędzie, a Makbet przyjmuje tę wiadomość z przerażającą obojętnością. Władza i zbrodnie całkowicie go zdehumanizowały.

Gdy żołnierz donosi o "zbliżającym się lesie Birnam", Makbet zrozumie, że przepowiednie go oszukały. Mimo to przygotowuje się do ostatniej walki - jego wojsko albo zginęło, albo przeszło na stronę przeciwnika.

Na polu bitwy Makbet zabija Młodego Siwarda, ale potem staje naprzeciw Makdufa. Gdy mówi, że nikt "zrodzony przez kobietę" go nie zabije, wszystko się wyjaśnia - Makduf został wydany na świat przez zabieg chirurgiczny!

Makbet wie, że to koniec, ale walczy do ostatka, żeby zginąć z honorem. Makduf odcina mu głowę, a Malkolm zostaje królem Szkocji - sprawiedliwość w końcu zwycięża.

Morał: Tragedia Makbeta pokazuje, że ambicja bez granic moralnych prowadzi do samozniszczenia. Zło ostatecznie samo siebie karze, ale po drodze niszczy wiele niewinnych istnień.