Anatomia okrucieństwa
Profesor Spanner ukazuje przerażające eksperymenty w Instytucie Anatomicznym, gdzie ludzkie zwłoki pozbawione głów leżały na stołach, a z ludzkiego tłuszczu produkowano mydło. Opowiadanie to stanowi relację młodego człowieka zatrudnionego w tym obozie, konfrontującego się z makabryczną rzeczywistością.
W opowiadaniu Przy torze kolejowym poznajemy historię kobiety, która próbuje uciec z transportu do obozu, wyskakując z pociągu. Ciężko ranna leży przy torach, lecz nikt nie odważa się jej pomóc. Dopiero następnego dnia zostaje zastrzelona przez Niemca. Świadkowie tego zdarzenia żyją z poczuciem winy, że nie udzielili jej pomocy.
Dno i Kobieta cmentarna przedstawiają brutalne doświadczenia kobiet w obozie Ravensbrück. Pierwsza bohaterka traci całą rodzinę, zaś druga pracuje przy grzebaniu zmarłych współwięźniarek. W opowiadaniach tych autorka używa prostego, wręcz reportażowego języka, by opisać nieludzkie warunki i cierpienia więźniarek.
Warto zapamiętać: W "Medalionach" Nałkowska konsekwentnie posługuje się zdaniem "Ludzie ludziom zgotowali ten los", podkreślając, że za okrucieństwami wojny stoi człowiek, nie abstrakcyjne siły.
