Fatum i początek klątwy

Fatum to nieuchronny, nieodwracalny los - siła, która wyznacza bieg wydarzeń i przed którą nie można uciec. Właśnie takiej klątwie podlegał ród Labdakidów, władców starożytnych Teb.

Historia rozpoczyna się od Lajosa, króla Teb, i jego żony Jokasty. Gdy Lajos udał się do wyroczni, usłyszał przerażającą przepowiednię: "Zabije cię twój własny syn". Przerażony władca, gdy urodził mu się potomek, postanowił się go pozbyć. Rozkazał przebić stopy dziecka, przewiązać je sznurem i porzucić w górach Kiteronu.

Los chciał jednak inaczej. Porzucone niemowlę trafiło najpierw do pasterza z Koryntu, a następnie do tamtejszego króla Polybosa i jego żony Meropy. Nazwali oni chłopca Edypem, co znaczy "Obrzmiałonogi" - z powodu jego zniekształconych stóp.

💡 Ironia tragiczna: To właśnie próby uniknięcia przepowiedni sprawiają, że bohaterowie sami doprowadzają do jej spełnienia. Pamiętaj o tym motywie - pojawia się on często w literaturze!

Spełnienie przepowiedni i konsekwencje

Dorosły Edyp, nie znając swojego pochodzenia, również udał się do wyroczni i usłyszał przerażającą wróżbę: "Zabijesz swojego ojca i ożenisz się z własną matką, z którą będziesz miał dzieci". Chcąc uchronić swoich "rodziców" z Koryntu, opuścił miasto.

W czasie podróży Edyp spotkał na wąskiej drodze Lajosa - swojego prawdziwego ojca. Po kłótni zabił go, nie wiedząc kim naprawdę jest ten człowiek. Później, rozwiązując zagadkę Sfinksa ("Co to za zwierzę, które rano chodzi na czterech nogach, w południe na dwóch, a wieczorem na trzech?"), uratował Teby i jako nagrodę otrzymał rękę wdowy po królu - Jokasty, swojej prawdziwej matki.

Z tego kazirodczego związku urodziło się czworo dzieci: Eteokles, Polinejkes, Antygona i Ismena. Gdy prawda o ojcobójstwie i kazirodztwie wyszła na jaw dzięki wróżbicie Terezjaszowi, Jokasta popełniła samobójstwo, a Edyp wykłuł sobie oczy i udał się na wygnanie.

Klątwa rodu Labdakidów trwała nadal. Synowie Edypa, Eteokles i Polinejkes, mieli dzielić się władzą, ale Eteokles złamał umowę. W bratobójczej walce obaj zginęli, a tron ponownie objął Kreon - brat Jokasty. Ta tragedia staje się później podstawą historii Antygony, córki Edypa, kontynuując nieszczęsny los rodu.

💡 Zastanów się: Dlaczego starożytni Grecy tak mocno wierzyli w siłę przeznaczenia? Czy uważasz, że człowiek może zmienić swój los, czy jest on z góry ustalony?