Gatunki i typy liryki

Liryka wyróżnia się bogactwem środków stylistycznych, podziałem na strofy oraz obecnością podmiotu lirycznego. Często wykorzystuje też rymy nadające utworom melodyjność.

Wśród gatunków lirycznych znajdziesz pieśń - utwór o regularnej budowie i wyrazistym rytmie, oraz hymn - uroczystą pieśń pochwalną o tematyce religijnej lub patriotycznej. Tren to żałobny utwór poświęcony zmarłej osobie, a fraszka to krótki, często żartobliwy wiersz zakończony puentą. Sonet ma ściśle określoną budowę 14 wersów w czterech zwrotkach - najpierw dwie czterowersowe opisowe, a potem dwie trzywersowe refleksyjne.

Lirykę dzielimy na dwa główne typy. W liryce bezpośredniej podmiot liryczny wyraża swoje uczucia wprost, używając czasowników w pierwszej osobie (np. "czuję", "widzę") oraz zaimków osobowych. W liryce pośredniej podmiot pozostaje ukryty, prezentując swoje przeżycia poprzez opis krajobrazu czy przedmiotu, a wypowiada się w trzeciej osobie lub bezosobowo.

Ciekawostka: Fraszki i sonety były szczególnie popularne w epoce renesansu - mistrzem fraszki w Polsce był Jan Kochanowski, a sonetu - Jan Andrzej Morsztyn.