Oświecenie - ramy czasowe i główne idee
Oświecenie w Polsce rozpoczęło się około 1740 roku, choć w Europie jego początki sięgają końca XVII wieku. To okres naznaczony ważnymi wydarzeniami historycznymi: założeniem szkoły rycerskiej (1765), Rewolucją Francuską oraz trzema rozbiorami Polski (1772, 1793, 1795).
Epokę charakteryzują kluczowe nurty myślowe. Racjonalizm uznawał rozum za podstawowe źródło poznania, a empiryzm opierał wiedzę na doświadczeniu zmysłowym. W religii pojawiły się nowe poglądy jak deizm (Bóg stworzył świat, ale nie ingeruje w jego losy) czy ateizm (negujący istnienie Boga).
W sztuce i literaturze rozwinęły się charakterystyczne style. Klasycyzm nawiązywał do wzorców antycznych, rokoko wprowadzało elegancję i dworskość, a sentymentalizm podkreślał znaczenie uczuć. Ważne stały się także idee liberalizmu (wolność jako najwyższa wartość) i utylitaryzmu (dążenie do zaspokojenia własnych potrzeb zgodne z moralnością).
💡 Nazwa "oświecenie" nie jest przypadkowa! Symbolizuje światło rozumu i oświaty, które miało rozjaśnić mroki niewiedzy i zabobonu.
