Idee i sztuka pozytywizmu
Organicyzm postrzegał naród jako żywy organizm, w którym każda część ma swoją funkcję. Z tego wywodzi się idea pracy organicznej - przekonanie, że całe społeczeństwo musi współdziałać dla rozwoju gospodarczego i naukowego, podobnie jak narządy w organizmie.
Pozytywiści promowali również pracę u podstaw - edukację najuboższych warstw społeczeństwa. Charakterystyczny był ich entuzjazm dla nauki, wierzyli bowiem, że wiedza i postęp technologiczny mogą rozwiązać problemy społeczne. Dwie inne kluczowe idee to emancypacja kobiet (dążenie do równouprawnienia) oraz asymilacja Żydów (walka ze stereotypami i próba włączenia społeczności żydowskiej do polskiego społeczeństwa).
W sztuce pozytywizmu dominowały trzy główne nurty. Akademizm polegał na naśladowaniu wcześniejszych wzorców, zwłaszcza renesansowych, i był związany z uczelniami artystycznymi. Malarstwo historyczne, reprezentowane m.in. przez Jana Matejkę ("Bitwa pod Grunwaldem", "Stańczyk"), koncentrowało się na wydarzeniach z przeszłości. Realizm dążył do wiernego odtwarzania rzeczywistości, czego przykładem jest "Żydówka z cytrynami" Aleksandra Gierymskiego.
💡 Pamiętaj: Pozytywizm to nie tylko nurt literacki czy filozoficzny, ale program działania, który miał doprowadzić do odrodzenia Polski poprzez pracę i naukę zamiast walki zbrojnej!