Informacje organizacyjne o maturze ustnej 2025

Matura ustna z polskiego w 2025 roku odbędzie się w trzech terminach. Termin główny to maj 2025, termin dodatkowy - czerwiec 2025, a termin poprawkowy - sierpień 2025.

Lista zawiera 68 jawnych zadań - to wszystkie pytania, które możesz wylosować podczas pierwszego zadania na egzaminie. Każde pytanie dotyczy konkretnej lektury i wymaga omówienia problemu oraz podania wybranego kontekstu.

Pamiętaj: Ta lista nie wyczerpuje całej tematyki lektur - znajomość utworów będzie sprawdzana również na maturze pisemnej w szerszym zakresie.

Lektury starożytne i średniowieczne (zadania 1-11)

Z Biblii możesz dostać pytania o cierpienie niezawinione (Księga Hioba), niestaość świata (Księga Koheleta) lub wizję końca świata (Apokalipsa św. Jana). Mitologia Parandowskiego obejmuje poświęcenie dla wyższych wartości, problematykę winy i kary oraz miłość silniejszą niż śmierć.

Iliada Homera koncentruje się na heroizmie w zmaganiu z losem, a Antygona Sofoklesa na konflikcie racji moralnych i człowieku wobec przeznaczenia. Z literatury średniowiecznej znajdziesz motyw tańca śmierci w Rozmowie Mistrza Polikarpa ze Śmiercią i średniowieczny etos rycerski w Pieśni o Rolandzie.

Wskazówka: Te lektury często poruszają uniwersalne tematy moralne - warto przygotować przykłady z współczesności jako kontekst.

Od renesansu do oświecenia (zadania 12-17)

Makbet Szekspira to trzy kluczowe tematy: moralna odpowiedzialność za czyny, wpływ człowieka na własny los oraz wpływ władzy na człowieka. Te pytania często łączą się z sobą, więc warto przygotować je kompleksowo.

Skąpiec Moliera skupia się na relacjach rodzinnych - czy dobra materialne czynią szczęśliwym i skąd biorą się nieporozumienia między rodzicami a dziećmi. Z satyry Krasickiego dostaniesz pytanie o wady ludzkie w krzywym zwierciadle satyry.

Pamiętaj: Molier i Krasicki to doskonałe źródła przykładów o relacjach międzyludzkich - użyj ich jako kontekstu do innych lektur.

Romantyzm - Mickiewicz (zadania 18-25)

Romantyczność to podstawa - świat ducha kontra świat rozumu. Z ballad Mickiewicza przygotuj się na pytanie o znaczenie przyrody dla człowieka.

Dziady część III to prawdziwa kopalnia tematów - aż 6 różnych pytań! Znajdziesz tu losy młodzieży pod zaborami, mesjanizm jako ideę poświęcenia, postawy społeczeństwa wobec zaborcy i różne postawy wobec Boga. Dodatkowo: prawdy o człowieku ujawniane przez sny i widzenia oraz cel nawiązywania do motywów biblijnych.

Kluczowa rada: Dziady III to najważniejsza lektura romantyczna - opanuj ją perfekcyjnie, bo ma największą liczbę możliwych pytań.

Pozytywizm - Lalka Prusa (zadania 26-32)

Lalka to rekordowe 7 pytań - druga najważniejsza lektura po Dziadach III! Tematy obejmują miłość jako siłę destrukcyjną lub motywującą, różne oblicza przyjaźni oraz pracę jako pasję człowieka.

Społeczne aspekty to rola majątku i pochodzenia w relacjach międzyludzkich, konfrontacja marzeń z rzeczywistością oraz cechy charakteru ułatwiające osiągnięcie celu. Ostatni temat dotyczy miasta jako przestrzeni przyjaznej lub wrogiej człowiekowi.

Potop Sienkiewicza ogranicza się do jednego pytania o postawy odwagi i tchórzostwa.

Strategia nauki: Lalka wymaga znajomości wszystkich głównych bohaterów i ich relacji - stwórz sobie schemat postaci.

Literatura XX wieku - część I (zadania 34-54)

Zbrodnia i kara Dostojewskiego to 4 głębokie tematy psychologiczne: walka ze słabościami, motyw winy i kary, poświęcenie dla innych oraz determinanty ludzkiego postępowania.

Wesele Wyspianskiego obejmuje 5 pytań: trudności w porozumieniu między grupami społecznymi, rolę chłopów i inteligencji w sprawie niepodległościowej, sen o Polsce czy sąd nad Polską, symbolikę widm i zjaw oraz motyw tańca.

Przedwiośnie Żeromskiego to znaczenie tytułu, wojna i rewolucja jako źródła doświadczeń, wizje odbudowy Polski i młodość jako czas kształtowania tożsamości.

Uwaga: Te lektury często łączą problemy indywidualne z społecznymi - przygotuj przykłady z obu poziomów.

Literatura XX wieku - część II (zadania 48-68)

Ferdydurke Gombrowicza to groteskowy obraz świata i człowiek wobec presji otoczenia. Literatura obozowa: "Proszę państwa do gazu" Borowskiego i "Inny świat" Herlinga-Grudzińskiego oraz "Zdążyć przed Panem Bogiem" Krall poruszają tematy zniewolenia, zachowania godności i perspektywy świadka Zagłady.

"Dżuma" Camusa skupia się na poświęceniu, cierpieniu i śmierci oraz przyjaźni w sytuacjach skrajnych. "Rok 1984" Orwella to relacje w państwie totalitarnym, zachowanie wolności, propaganda i nowomowa.

Współczesna literatura: "Tango" Mrożka (bunt, upadek wartości, normy społeczne), "Góra Edek" Nowakowski (intertekstualność), "Miejsce" Stasiuk (pamięć o przeszłości), "Profesor Andrews" Tokarczuk (stan wojenny) i "Podróże z Herodotem" Kapuściński (podróżowanie).

Finałowa wskazówka: Literatura XX wieku często łączy tematy uniwersalne z konkretnymi wydarzeniami historycznymi - zawsze przygotuj oba konteksty.