Realizm w powieści XIX wieku

Michał Głowiński w tekście "Powieść i Autorytet" przedstawia pięć kluczowych tez dotyczących powieści realistycznej. Według niego, powieść XIX-wieczna funkcjonuje w systemie określonym przez moralność mieszczańską i ma wyraźny wymiar dydaktyczny. Wszystko w takiej powieści jest jasne zarówno dla czytelnika, jak i dla autora.

Highlight: Narrator w powieści realistycznej jest przedstawicielem grupy, anonimowy, obiektywny i pełni rolę moralisty oraz autorytetu, którego należy słuchać.

Głowiński zwraca uwagę na dwujęzyczność przedstawioną w powieści, którą dzieli na język przytoczeń i interpretacji. Podkreśla również, że powieść realistyczna ma za zadanie odwzorowywać rzeczywistość.

Cechy powieści realistycznej z XIX wieku obejmują:

1. Mimetyzm - naśladowanie rzeczywistości w sztuce i literaturze.

Definition: Fikcja werystyczna to odmiana fikcji literackiej, występująca w utworach niefantastycznych, polegająca na kreowaniu świata przedstawionego na wzór rzeczywistości pozaliterackiej.

2. Iluzja rzeczywistości.
3. Konstrukcja trzecioosobowego narratora.
4. Niezauważalny język narracji.
5. Uszczegółowiona narracja.
6. Wykorzystanie dialogów i monologów.
7. Zastosowanie mowy pozornie zależnej.
8. Kreacja wydarzeń zgodnie z zasadą prawdopodobieństwa.
9. Przedstawienie fabuły w taki sposób, aby powstało wrażenie teraźniejszości.
10. Konwencja estetyzująca.
11. Typowość - świat w literaturze ma naśladować rzeczywistość.

Example: Lalka jako powieść realistyczna doskonale ilustruje te cechy, przedstawiając szczegółowy obraz XIX-wiecznej Warszawy i jej mieszkańców.

Powieść realistyczna jest również zgodna z programem pozytywistów i ma wyraźną tendencję moralizującą.

Vocabulary: Konwencja realistyczna cechy to zestaw zasad i technik literackich stosowanych w powieściach realistycznych, mających na celu jak najwierniejsze odwzorowanie rzeczywistości.