Bogurodzica to fundamentalny utwór polskiego średniowiecza, powstały prawdopodobnie w XIII lub na początku XIV wieku, z najstarszym zachowanym zapisem z 1407 roku.

Definition: Pieśń religijna - gatunek wywodzący się z tradycji antycznej, charakteryzujący się melodyjnością i śpiewnością.

Example: Motyw deesis w Bogurodzicy przedstawia trzy postaci: Jezusa Chrystusa, Maryję i Jana Chrzciciela, pełniących funkcję wstawienniczą.

Vocabulary:

• Antyteza - środek stylistyczny zestawiający przeciwstawne elementy
• Hierarchizm - uporządkowanie bytów według wartości i znaczenia
• Teocentryzm - przekonanie o centralnej roli Boga w świecie

Highlight: Bogurodzica pełniła różnorodne funkcje:

• Hymn bitewny (śpiewany pod Grunwaldem)
• Hymn koronacyjny (podczas koronacji Władysława Jagiełły)
• Hymn państwowy

Średniowiecze to epoka trwająca od upadku cesarstwa zachodniorzymskiego w 476 roku do odkrycia Ameryki w 1492 roku. W Polsce okres ten rozpoczął się przyjęciem chrześcijaństwa przez Mieszka I w 966 roku.

Highlight: Rozkwit kultury przypadł na XIV i XV stulecie, okres znany jako jesień średniowiecza.

Definition: Nazwa "średniowiecze" (medium aevum) została nadana przez humanistów renesansowych, oznaczając okres między antykiem a renesansem.

Vocabulary: Uniwersalizm kulturowy - jedność Europy oparta na wspólnych elementach:

• jednolity ustrój feudalny
• dominacja chrześcijaństwa
• łacina jako język uczonych
• wspólne wartości i wzorce kulturowe

Quote: Główne hasła epoki:

• "Memento mori" (pamiętaj o śmierci)
• "Mors omnia adequat" (śmierć wszystkich zrównuje)
• "Ad maiorem Dei gloriam" (na większą chwałę Boga)
• "Ora et labora" (módl się i pracuj)