Rodzaje literackie - epika, liryka, dramat
Epika to rodzaj literacki, w którym główną rolę odgrywa narrator. Najczęściej mówi w trzeciej osobie i prowadzi nas przez całą historię. W utworach epickich znajdziesz dialogi i monologi bohaterów wplecione w narrację. Ważna jest tu fabuła i świat przedstawiony, a tekst zwykle pisany jest prozą (choć wyjątkiem jest np. "Pan Tadeusz"). Popularne gatunki epickie to: powieść, opowiadanie, nowela, bajka, baśń czy epopeja.
Liryka różni się od epiki tym, że teksty są pisane wierszem, często z rymami (wiersz bez rymów to wiersz biały). Utwory liryczne są podzielone na strofy (zwrotki) i bogate w środki poetyckie jak epitety czy ożywienia. Osoba mówiąca w wierszu wyraża swoje uczucia i emocje poprzez monolog. Do gatunków lirycznych zaliczamy: wiersz, fraszkę, tren, pieśń, sonet, hymn, odę czy elegię.
Dramat to najbardziej "sceniczny" rodzaj literatury. Nie ma tu narratora - wypowiadają się wyłącznie bohaterowie poprzez dialogi. Tekst jest podzielony na role, akty i sceny. Dramaty są tworzone z myślą o wystawianiu na scenie i zawierają tekst główny (wypowiedzi postaci) oraz poboczny (didaskalia - wskazówki dla reżysera i aktorów). Najważniejsze gatunki dramatyczne to komedia, tragedia i dramat romantyczny.
Ciekawostka! Istnieją również utwory, które łączą cechy różnych rodzajów literackich - nazywamy je synkretycznymi. Świetnym przykładem jest ballada, która ma elementy epiki, liryki i dramatu w jednym utworze!