Powieść koncentruje się na wpływie systemu totalitarnego na jednostkę. Orwell szczegółowo analizuje motywy totalitaryzmu i mechanizmy kontroli obywateli przez władzę. W "Roku 1984 - opracowaniu" możemy zauważyć, jak system niszczy wszystkie przejawy indywidualności - zakazane są własne myśli, uczucia, związki międzyludzkie, a nawet wspomnienia.

Winston Smith jest wewnętrznie zbuntowany wobec systemu. Mimo że na zewnątrz udaje lojalnego obywatela, potajemnie prowadzi pamiętnik i angażuje się w zakazany romans z Julią. Stosunek Winstona do przeszłości jest szczególnie istotny - próbuje zachować prawdziwe wspomnienia wbrew manipulacjom Partii. Jego charakterystyka pokazuje człowieka rozdartego między pragnieniem wolności a strachem przed systemem, który ostatecznie go złamie.

W dystopijnym świecie Orwella kluczową rolę odgrywają cztery Ministerstwa, które sprawują totalną kontrolę nad społeczeństwem. Najważniejsze z nich to Ministerstwo Prawdy zajmujące się propagandą i fałszowaniem historii oraz Ministerstwo Miłości odpowiedzialne za inwigilację i tortury. W opracowaniu Roku 1984 widać, jak te instytucje systematycznie niszczą ludzką tożsamość i przekształcają ludzi w bezwolne maszyny służące Partii.

Zakończenie powieści jest przygnębiające - Winston zostaje całkowicie złamany przez system. Po torturach i "praniu mózgu" staje się osobą bierną, pozbawioną własnej tożsamości i uczuć. Interpretacja zakończenia Roku 1984 pokazuje, że totalitaryzm jest w stanie zniszczyć nawet najsilniejszy ludzki opór. W streszczeniu Roku 1984 widzimy, jak system odbiera Winstonowi ostatni przejaw człowieczeństwa - miłość do Julii, zastępując ją miłością do Wielkiego Brata.