Sinusoida literatury
Sinusoida Krzyżanowskiego to niezwykle przydatne narzędzie, które pomoże Ci uporządkować wiedzę o literaturze. Pokazuje, jak na przestrzeni wieków zmieniały się trendy literackie i jakie dzieła były dla nich charakterystyczne.
Antyk (od XI w. p.n.e. do V w. n.e.) to fundament literatury światowej. W tym okresie powstały takie arcydzieła jak "Iliada" i "Odyseja" Homera, "Antygona" Sofoklesa oraz dzieła Horacego. Te utwory wprowadziły wzorce i tematy, które są aktualne do dziś.
Średniowiecze to czas, gdy w Polsce powstała "Bogurodzica", "Lament świętokrzyski" oraz "Rozmowa mistrza Polikarpa ze Śmiercią". Na Zachodzie popularna była "Pieśń o Rolandzie" i "Boska komedia" Dantego Alighieri.
Ciekawostka! Sinusoida pokazuje, jak epoki literackie się przenikają - koniec jednej zazębia się z początkiem następnej. Literatura nigdy nie zmienia się z dnia na dzień!
Renesans (XV-XVI w.) to epoka rozkwitu twórczości Jana Kochanowskiego (Treny, Pieśni) oraz dzieł Szekspira ("Hamlet", "Makbet"). Barok (XVII w.) przyniósł z kolei twórczość Moliera ("Skąpiec").
Oświecenie (XVIII w.) reprezentują "Hymn do miłości ojczyzny" i Satyry Ignacego Krasickiego. Po nim następuje Romantyzm z dziełami Adama Mickiewicza ("Dziady", "Pan Tadeusz", "Oda do młodości"), Juliusza Słowackiego ("Kordian") i Cypriana Kamila Norwida.
Pozytywizm to czas powieści Bolesława Prusa ("Lalka"), Henryka Sienkiewicza ("Potop") i Fiodora Dostojewskiego ("Zbrodnia i kara"). Młoda Polska dała nam "Wesele" Stanisława Wyspiańskiego i "Chłopów" Władysława Reymonta.
XX-lecie międzywojenne to okres twórczości Witkacego ("Szewcy"), Brunona Schulza ("Sklepy cynamonowe"), Witolda Gombrowicza ("Ferdydurke") i Franza Kafki ("Proces").
Literatura wojny i okupacji oraz literatura współczesna (od 1945 do dziś) obejmują dzieła takie jak "Inny świat" Herlinga-Grudzińskiego, "Zdążyć przed Panem Bogiem" Hanny Krall, "Mała apokalipsa" Tadeusza Konwickiego czy "Tango" Sławomira Mrożka.