Charakterystyka utworu i główne wątki
"Syzyfowe prace" to powieść obyczajowo-psychologiczna opisująca proces dojrzewania młodych Polaków w latach 70. XIX wieku. Akcja rozgrywa się pod zaborem rosyjskim w Klerykowie (przypominającym Kielce) oraz okolicznych miejscowościach.
Tytuł nawiązuje do mitu o Syzyfie i symbolizuje dwa rodzaje beznadziejnych wysiłków: zaborców dążących do rusyfikacji polskiej młodzieży oraz samych Polaków walczących o zachowanie własnej kultury i tożsamości. Główne wątki powieści to rusyfikacja dzieci i młodzieży oraz losy trzech głównych bohaterów: Marcina Borowicza, Andrzeja Radka i Bernarda Zygiera.
Marcin Borowicz to wrażliwy chłopiec z zubożałej rodziny szlacheckiej, który początkowo ulega rusyfikacji, ale później odzyskuje świadomość narodową. Andrzej Radek pochodzi z biednej rodziny chłopskiej i mimo trudności dąży do zdobycia wykształcenia. Bernard Zygier to buntownik z silnym poczuciem polskości, który odważnie przeciwstawia się rusyfikacji.
Warto zapamiętać! Recytacja "Reduty Ordona" przez Zygiera to kluczowy moment powieści - budzi patriotyzm wśród uczniów i rozpoczyna ich walkę o zachowanie polskości.
