Sprawdzian trwa 90 minut i składa się z różnych typów zadań - zarówno zamkniętych, jak i otwartych. Możesz zdobyć maksymalnie 50 punktów.

Zadania zamknięte zaznaczasz na karcie odpowiedzi, zamalowując odpowiednie kratki. Jeśli się pomylisz, po prostu otocz błędne zaznaczenie kółkiem i zamaluj właściwą odpowiedź.

Zadania otwarte zapisujesz czytelnie w wyznaczonych miejscach. Pamiętaj, żeby używać długopisu lub pióra - nie wolno używać korektora!

💡 Wskazówka: Przeczytaj uważnie wszystkie teksty przed przystąpieniem do rozwiązywania zadań.

Poznajmy narratorkę, która wspomina swoją pierwszą podróż z dzieciństwa. Jako mała dziewczynka dotarła pieszo aż do Odry - rzeki, która zachwyciła ją swoim ruchem i nieobliczalnością.

Rzeka została spersonifikowana - "oblizywała pola", "przepływała, defilowała". Narratorka obserwuje ją z fascynacją, zauważając jej zmienność i nieuchwytność.

Najważniejsza refleksja filozoficzna pojawia się na końcu: bohaterka dochodzi do wniosku, że "zawsze lepsze będzie to, co jest w ruchu, niż to, co w spoczynku". To kluczowa myśl całego fragmentu.

Zadania sprawdzają umiejętność rozpoznawania typu narratora (1. osoba), lokalizowania informacji w tekście oraz rozumienia metafor i personifikacji.

💡 Pamiętaj: Narrator w 1. osobie to "ja", a w 3. osobie to "on/ona".

Antonimy to słowa przeciwstawne - jak "ruch" i "bezruch". Nie mylmy ich z homonimami (słowa podobnie brzmiące, ale różne znaczeniowo).

Zadania dotyczą też słowotwórstwa: "wędrówka" pochodzi od czasownika "wędrować", ale słowa "podróż", "wędrówka" i "wyprawa" to synonimy, nie wyrazy pokrewne.

Ważne zadanie dotyczy motywów podróży w literaturze. Bohaterowie wyruszają w drogę z różnych powodów: ciekawość świata, ucieczka przed problemami, poszukiwanie sensu życia czy przymus zewnętrzny.

Przykład z Muminkami pokazuje tęsknotę za niepoznanym - chęć odkrywania nowych miejsc i doświadczeń.

💡 Wskazówka: Przypomnij sobie bohaterów z lektur - dlaczego Pan Tadeusz wraca do Soplicowa? Dlaczego Mały Książę podróżuje między planetami?

Pierwsze zadanie to test znajomości lektur obowiązkowych. Musisz rozpoznać fragmenty z utworów takich jak "Pan Tadeusz", "Mały Książę", "Opowieść wigilijna" czy inne pozycje z listy.

Wiersz "Odys" Leopolda Staffa używa mitu o królu Itaki jako metafory ludzkiego życia. To nie opowieść o mitycznym bohaterze, ale filozoficzna refleksja o naszej życiowej drodze.

Poet mówi, że każdy z nas jest jak Odys - błądzimy, popełniamy błędy, ale ostatecznie wracamy do swojej "Itaki". Itaka symbolizuje tu dom, spokój, miejsce gdzie znajdujemy sens.

Przesłanie drugiej zwrotki: nie ma znaczenia, dokąd dotrzemy fizycznie - ważne jest samo podążanie naprzód i wytrwałość w dążeniu do celu.

💡 Kluczowe: Odys to alegorii - każdy człowiek to podróżnik szukający drogi powrotnej do domu.

"Odys" Staffa zwraca się bezpośrednio do czytelnika - podmiot liryczny mówi "niech cię nie niepokoją". To forma apostrofy - zwracania się do adresata wiersza.

Przesłanie drugiej zwrotki: najważniejsze to stała aktywność - "naprzód wciąż iść śmiało". Nie szkodzi, że nie dotrzemy tam, gdzie planowaliśmy - samo podróżowanie ma wartość.

"Powrót do Itaki" oznacza odnalezienie miejsca, gdzie czujemy się spełnieni - może to być dosłowny dom, ale także wewnętrzny spokój czy zrozumienie siebie.

Zadanie z interpunkcją sprawdza znajomość zasad używania przecinka. Pamiętaj: przecinek oddziela równorzędne składniki zdania, ale nie zawsze jest potrzebny.

💡 Wskazówka: Zwróć uwagę na rytm wiersza i jego filozoficzny charakter - Staff używa prostych słów do wyrażenia głębokich prawd.

Adaptacja filmowa to przeniesienie utworu literackiego na ekran. Film Wajdy to adaptacja epopei narodowej Mickiewicza. Kadr to pojedyncza klatka filmu.

Koncert Jankiela na cymbałach to jeden z najważniejszych fragmentów "Pana Tadeusza" - został nazwany "koncertem nad koncertami".

Artykuł "Wyrusz w podróż, poznaj siebie" przedstawia współczesne spojrzenie na wartość podróżowania. Autorka używa przykładu Anny Nadii Bandury, która w Himalajach odkryła swoje możliwości.

Główna teza: podróże pozwalają zdobyć dystans do życia i spojrzeć na codzienność z innej perspektywy. Dzięki temu możemy usłyszeć swój wewnętrzny głos.

💡 Pamiętaj: Tytuł artykułu używa form rozkazujących ("wyrusz", "poznaj") jako zachętę dla czytelnika.

Struktura argumentacyjna artykułu jest typowa dla tekstu publicystycznego. Autorka używa tezy, argumentów, przykładów i cytatów ekspertów.

Dystans do życia to umiejętność spojrzenia na swoje problemy z perspektywy, bez emocji. Podróż - fizyczna odległość - pozwala na duchowe odsunięcie się od codzienności.

Dwa argumenty za tezą "podróże kształcą":

• Kontakt z innymi kulturami nas wzbogaca (argument kulturowy)
• Praktyka uczy lepiej niż teoria (argument edukacyjny)

Autorka przywołuje filozofa Alaina de Boona, który twierdzi, że podróże pokazują nasze poszukiwanie szczęścia i wpływają na rozwój osobowości.

💡 Ciekawostka: Idea, że podróże kształcą, pochodzi jeszcze z epoki oświecenia - to nie jest współczesny wynalazek!

Analiza gramatyczna sprawdza znajomość przypadków i funkcji składniowych. "Podróże" w zdaniu "Podróże pozwalają przekraczać granice" to mianownik pełniący funkcję podmiotu.

Zdanie współrzędnie złożone składa się z równorzędnych części połączonych spójnikami jak "lecz", "ale", "i". Przykład: "Podróże odkrywają przed nami nie tylko nowe lądy, lecz także nasze zasoby".

Pisownia partykuły "nie" z przymiotnikami: piszemy oddzielnie, gdy między nimi można wstawić inne słowo. W "może nie najlepsza" można wstawić "wcale" - stąd pisownia rozdzielna.

Zdania podrzędnie złożone łączymy spójnikami jak "ponieważ", "że", "gdy". Z dwóch zdań pojedynczych możemy utworzyć jedno złożone.

💡 Wskazówka: Zastanów się nad sensem zdania - czy części są równorzędne, czy jedna zależy od drugiej?

"Czyste góry, czyste szlaki" to rzeczywista akcja społeczna łącząca turystykę z ekologią. Uczestnicy sprzątają szlaki górskie, zbierając śmieci pozostawione przez nieodpowiedzialnych turystów.

Zadanie pisemne: musisz napisać ogłoszenie o zebraniu Szkolnego Koła Turystycznego. Pamiętaj o:

• Jasnym tytule i dacie zebrania
• Celu spotkania (zachęcenie do udziału w akcji)
• Korzyściach z udziału w projekcie
• Poprawnej ortografii i interpunkcji

Struktura ogłoszenia: nagłówek, informacje praktyczne (data, miejsce), cel, zachęta do udziału.

To zadanie sprawdza umiejętność tworzenia tekstów użytkowych - bardzo praktyczna umiejętność!

💡 Wskazówka: Pamiętaj, że ogłoszenie powinno być zwięzłe, ale zawierać wszystkie ważne informacje.

Temat 1 (rozprawka): "Każda podróż zostawia w nas jakiś ślad" - musisz rozważyć trafność tego stwierdzenia. Użyj argumentów z lektury obowiązkowej i innego utworu literackiego.

Struktura rozprawki: wstęp z tezą, argumenty (przykłady z literatury), podsumowanie z własnym stanowiskiem. Minimum 200 słów.

Temat 2 (opowiadanie): Spotkanie Małego Księcia z Różą po powrocie na planetę. Musisz wykazać znajomość utworu Saint-Exupéry'ego - ich relacji, charakterów, wcześniejszych wydarzeń.

Kryteria oceny: poprawność językowa, kompozycja, znajomość literatury, kreatywność (w przypadku opowiadania).

💡 Rada: Wybierz temat, w którym czujesz się pewniej. Rozprawka wymaga logicznego myślenia, opowiadanie - wyobraźni i znajomości lektury.