Założenia i charakterystyka dzieła
"Żywot człowieka poczciwego" to typowe dzieło literatury parenetycznej - utworu promującego określone wzorce zachowań i wartości moralne. Jako charakterystyczny utwór renesansowy, został napisany w języku polskim, co odzwierciedla odejście od łaciny na rzecz języków narodowych.
Rej przedstawia życie szlachcica podporządkowane rytmowi natury, porównując etapy ludzkiego życia do czterech pór roku. W jego ujęciu człowiek nie tylko korzysta z dobrodziejstw przyrody, ale też aktywnie ją kształtuje. Autor podkreśla wartość pracowitości - w naturze nic nie przychodzi za darmo, jednak włożony trud przynosi zarówno materialne, jak i duchowe korzyści.
Dzieło prezentuje wzorzec człowieka poczciwego - szlachcica ziemianina, który znajduje szczęście w codziennych, prostych sprawach. Charakterystycznym elementem stylu Reja jest forma "dialogu" z czytelnikiem poprzez pytania retoryczne oraz częste używanie zdrobnień, co nadaje utworowi ciepły, przystępny ton.
Warto zapamiętać! Rej poprzez swoje dzieło stworzył swego rodzaju encyklopedię szlacheckiego życia, propagując ideał człowieka, który potrafi docenić prostotę wiejskiego bytowania, a gdy trzeba - chwycić za broń w obronie ojczyzny.
