Zdania złożone podrzędnie - przykłady i wyjaśnienia

Rodzaje zdań podrzędnych - część 1

Zdania podrzędne podmiotowe zastępują podmiot w zdaniu i odpowiadają na pytania: kto? co? Przykładowo w zdaniu "Kto pod kim dołki kopie, ten sam w nie wpada" - część "kto pod kim dołki kopie" to właśnie zdanie podrzędne podmiotowe.

Zdania podrzędne orzecznikowe odpowiadają na pytania orzeczenia imiennego: jaki był? jaki stał się? Na przykład: "Ona była taka, że wszyscy ją podziwiali" - tu "że wszyscy ją podziwiali" określa, jaka była.

Zdania podrzędne przydawkowe odpowiadają na pytania: jaki? który? Przykłady: "Kupiłam sukienkę, która mi się podoba" lub "Zeszyt, który mi pożyczyłeś, został w sali".

Pamiętaj! Zdania podrzędne dopełnieniowe odpowiadają na pytania przypadków zależnych (wszystkich oprócz mianownika i wołacza), np. "Marcin długo opowiadał o tym, co mu się wydarzyło podczas wyprawy w góry".

Zdania podrzędne okolicznikowe miejsca odpowiadają na pytania: gdzie? którędy? skąd? dokąd? - pomagają określić miejsce czynności.

Rodzaje zdań podrzędnych - część 2

Zdania podrzędne okolicznikowe czasu odpowiadają na pytania: kiedy? od kiedy? do kiedy? Przykład: "Kiedy zrobi się cieplej, pojedziemy nad morze". Pomagają one określić, w jakim momencie coś się dzieje.

Zdania podrzędne okolicznikowe celu odpowiadają na pytania: po co? w jakim celu? Na przykład: "Poszliśmy do czytelni, aby przeglądać stare czasopisma". Pokazują one, dlaczego wykonujemy daną czynność.

Zdania podrzędne okolicznikowe warunku odpowiadają na pytanie: pod jakim warunkiem? Przykład: "Jeżeli poświęcisz czas na naukę, na pewno dostaniesz dobrą ocenę". Określają one warunek, od którego zależy zdanie główne.

Wskazówka! Żeby łatwo rozpoznać typ zdania podrzędnego, zadaj odpowiednie pytanie od zdania głównego do podrzędnego.

Zdania podrzędne okolicznikowe przyczyny (dlaczego? z jakiego powodu?) oraz przyzwolenia (pomimo czego? mimo co?) pomagają rozumieć związki między wydarzeniami. Przykłady: "Nie było mnie w szkole, ponieważ byłem chory" oraz "Regularnie chodzę na basen, mimo że nie umiem pływać".

Zdania podrzędne okolicznikowe sposobu

Zdania podrzędne okolicznikowe sposobu odpowiadają na pytania: jak? w jaki sposób? Pokazują one, w jaki sposób wykonywana jest czynność z głównego zdania.

Prosty przykład takiego zdania to: "Zrobię tak, jak sobie życzysz". W tym przypadku część "jak sobie życzysz" to właśnie zdanie podrzędne okolicznikowe sposobu, które określa sposób wykonania czynności.

Zdania okolicznikowe sposobu często rozpoczynają się od słów: "jak", "jakby", "tak jak", "w taki sposób jak". Pomogą Ci one precyzyjnie opisać, w jaki sposób coś się dzieje.

Sprawdź się! Spróbuj ułożyć własne zdanie z podrzędnym okolicznikowym sposobu i sprawdź, czy faktycznie odpowiada ono na pytanie "jak?".