Ciągi arytmetyczne i geometryczne
Ciąg arytmetyczny to taki, w którym każdy kolejny wyraz powstaje przez dodanie stałej liczby (różnicy) do wyrazu poprzedniego. Podstawowy wzór na n-ty wyraz:
an = a₁ + (n-1)r
gdzie a₁ to pierwszy wyraz, a r to różnica ciągu. Gdy znasz trzy kolejne wyrazy (a, b, c), to sprawdzisz, czy tworzą ciąg arytmetyczny, używając warunku: b = a+c/2.
💡 Wskazówka: Suma n początkowych wyrazów ciągu arytmetycznego to: Sn = a1+an/2 · n lub Sn = 2a1+(n−1)r/2 · n
Ciąg geometryczny różni się tym, że każdy kolejny wyraz powstaje przez pomnożenie poprzedniego przez stałą liczbę (iloraz). Wzór na n-ty wyraz:
an = a₁ · qⁿ⁻¹
gdzie a₁ to pierwszy wyraz, a q to iloraz ciągu. Trzy wyrazy (a, b, c) tworzą ciąg geometryczny, gdy: b² = a·c.
Suma n początkowych wyrazów ciągu geometrycznego wynosi:
- Sn = a₁ · 1−qn/1−q dla q ≠ 1
- Sn = n · a₁ dla q = 1
Te wzory pozwalają Ci szybko obliczać nawet skomplikowane ciągi. Pamiętaj o warunkach, które muszą spełniać wyrazy, by tworzyć dany rodzaj ciągu!