Test z przyrody, klasa 4: Dział 7

Rodzaje krajobrazów i formy terenu

Krajobrazy dzielą się na naturalne (jak lasy i góry) oraz przekształcone przez człowieka (z zabudowaniami i polami). W każdym krajobrazie znajdziesz różne elementy - od bagien po budynki.

Wzgórze to wzniesienie o wysokości od 50 do 300 metrów od podnóża. Jeśli jest niższe - to pagórek, jeśli wyższe - już góra! To proste do zapamiętania.

Doliny rzeczne mają swoje charakterystyczne części. Gdy patrzysz na dolinę, widzisz dno doliny (gdzie płynie rzeka) oraz zbocza po obu stronach.

Ciekawostka: Każde wzgórze w twojej okolicy kiedyś mogło być częścią większego masywu górskiego!

Skały i gleby w krajobrazie

Skały występują w trzech rodzajach. Skały lite (jak granit) są twarde i zbudowane z wyraźnych minerałów. Skały luźne (jak piasek) składają się z niezespolonych ziaren. Skały zwięzłe (jak less) mają słabą spoistość.

Gleba to żywy system! Składa się z okruchów skalnych, powietrza, wody i próchnicy. Im grubsza warstwa próchnicy, tym gleba jest żyźniejsza - lepiej rosną na niej rośliny.

W glebie żyją organizmy jak dżdżownice, które polepszają jej jakość. Próchnica powstaje z rozłożonych szczątków roślin i zwierząt.

Pamiętaj: Gleba potrzebuje setek lat, żeby powstać, ale można ją zniszczyć w kilka lat!

Wody powierzchniowe i ochrona przyrody

Wody stojące to jeziora, stawy i bagna - woda w nich się nie przemieszcza. Wody płynące to rzeki, potoki i strumienie - woda stale się porusza.

Kanał wybudował człowiek, potok to szybki naturalny ciek, jezioro wypełnia naturalne zagłębienie, a bagno to obszar stale nasączony wodą.

Parki narodowe (ponad 1000 hektarów) chronią duże obszary przyrody. Rezerwaty są mniejsze i chronią konkretne elementy. Pomniki przyrody to pojedyncze obiekty jak stare drzewa.

W parkach krajobrazowych można prowadzić działalność gospodarczą, ale tylko taką, która nie szkodzi środowisku.

Ważne: Ty też możesz chronić przyrodę swojej okolicy - nie śmieć i obserwować zmiany!