Układ oddechowy i oddychanie
Powietrze, które wdychamy, zawiera około 21% tlenu, 78% azotu i tylko 0,04% dwutlenku węgla. Gdy wydychamy, skład tego powietrza zmienia się znacząco - tlen spada do 16%, a dwutlenek węgla wzrasta aż do 4%! Ta różnica pokazuje, jak aktywnie nasze ciało wykorzystuje tlen.
Oddychanie komórkowe to proces biochemiczny zachodzący w mitochondriach. To właśnie tam zachodzi magiczna przemiana: cukier + tlen = dwutlenek węgla + woda + energia. Dzięki temu procesowi zyskujesz energię potrzebną do wszystkich czynności!
Wymiana gazowa odbywa się w dwóch miejscach: między pęcherzykami płucnymi a krwią oraz między krwią a komórkami ciała. Gdy robisz wdech, przepona obniża się, mięśnie międzyżebrowe kurczą się, a klatka piersiowa zwiększa objętość - to akt czynny wymagający pracy mięśni. Wydech jest przeciwieństwem - to akt bierny.
Ciekawostka: Nagłośnia działa jak strażnik - gdy oddychasz, jest otwarta, ale gdy jesz lub pijesz, zamyka się, by pokarm nie dostał się do dróg oddechowych!
Układ oddechowy tworzą połączone ze sobą części: jama nosowa → gardło → krtań → tchawica → oskrzela → płuca. W płucach znajdują się oskrzeliki zbudowane z naczyń krwionośnych i pęcherzyków płucnych, gdzie zachodzi właściwa wymiana gazowa.