Budowa i rodzaje lipidów
Lipidy to związki zbudowane głównie z węgla, wodoru i tlenu, czasem zawierają również azot i fosfor. Ze względu na swoją niepolarną budowę są hydrofobowe (nie mieszają się z wodą) i tworzą osobną warstwę na powierzchni wody, ponieważ mają mniejszą gęstość.
Lipidy proste to głównie estry, które powstają w wyniku reakcji alkoholu z kwasem karboksylowym. Najważniejsze z nich to triglicerydy, w których alkoholem jest glicerol połączony z kwasami tłuszczowymi. Kwasy te mogą być nasycone (bez wiązań podwójnych) lub nienasycone (z co najmniej jednym wiązaniem podwójnym).
Tłuszcze pełnią funkcje zapasowe (są bogate w energię), termoizolacyjne i ochronne. U zwierząt występują głównie pod skórą i wokół narządów, a u roślin w nasionach jako źródło energii dla rozwijającego się zarodka. Woski to inny rodzaj lipidów prostych, które pokrywają pióra ptaków, sierść ssaków czy kutykule roślin.
Ciekawostka: Tłuszcze stałe (przeważnie zwierzęce) zawierają więcej kwasów nasyconych, a tłuszcze ciekłe (głównie roślinne) mają więcej kwasów nienasyconych.
Lipidy złożone - fosfolipidy i glikolipidy - mają dwa końce o różnym powinowactwie do wody: hydrofobowe "ogony" i hydrofilowe "głowy". Ta właściwość czyni je podstawowym składnikiem błon biologicznych, które tworzą dwuwarstwę fosfolipidową.
