Wymiana gazowa i transport gazów
Wymiana gazowa odbywa się w dwóch miejscach: zewnętrznie (w płucach) między powietrzem a krwią oraz wewnętrznie (w tkankach) między krwią a komórkami. W płucach tlen dyfunduje do krwi, ponieważ jego ciśnienie cząstkowe jest tam wyższe niż we krwi. Jednocześnie dwutlenek węgla przemieszcza się w przeciwnym kierunku.
W tkankach sytuacja jest odwrotna - tlen z krwi przenika do komórek, gdzie jest wykorzystywany w oddychaniu komórkowym, a dwutlenek węgla jako produkt metabolizmu dyfunduje z komórek do krwi.
Transport tlenu odbywa się głównie przez krwinki czerwone. Tlen wiąże się z białkiem hemoglobiną, tworząc oksyhemoglobinę. Ta reakcja jest odwracalna, co pozwala na uwolnienie tlenu w tkankach. Z kolei dwutlenek węgla transportowany jest głównie w formie jonów wodorowęglanowych (HCO₃⁻) lub związany z hemoglobiną.
Ciekawostka: Jedna cząsteczka hemoglobiny może przenosić aż cztery cząsteczki tlenu, co czyni ją niezwykle wydajnym "transporterem" tego gazu w naszym organizmie.