Protektorat Cromwella i restauracja monarchii

Po egzekucji Karola I w 1649 roku, Anglia wkroczyła w okres republiki pod przywództwem Olivera Cromwella.

Quote: "Akt nawigacyjny z 1651 roku nakazywał, aby import towarów odbywał się wyłącznie na angielskich statkach, co znacząco wzmocniło pozycję handlową Anglii."

Highlight: Restauracja monarchii w 1660 roku pod rządami Karola II Stuarta nie zakończyła napięć między królem a parlamentem.

Kształtowanie się systemu parlamentarnego:

• Powstanie stronnictw torysów (rojalistów) i wigów (parlamentarzystów)
• Uchwalenie Habeas Corpus Act (1679) - gwarancja nietykalności osobistej
• Uchwalenie Bill of Rights (1689) - ograniczenie władzy królewskiej
• Wprowadzenie Aktu tolerancyjnego - zapewnienie wolności wyznania

Definition: Monarchia parlamentarna - system, w którym władza monarchy jest ograniczona przez parlament, a rządy sprawowane są we współpracy obu instytucji.

Początki konfliktu i przebieg wojny domowej

Pierwsza faza konfliktu rozpoczęła się od narastającego napięcia między królem a parlamentem.

Vocabulary: Gentry - nowa warstwa zamożnych posiadaczy ziemskich, która odegrała kluczową rolę w konflikcie.

Definition: Merkantylizm - doktryna ekonomiczna zakładająca, że bogactwo państwa zależy od utrzymywania dodatniego bilansu handlowego.

Highlight: Kluczowym momentem było wprowadzenie przez Karola I okresu "jedenastoletniej tyranii", gdy rządził bez zwoływania parlamentu.

Główne siły w konflikcie:

• Po stronie rojalistów: arystokracja, duchowni anglikańscy i katolicy
• Po stronie parlamentu: gentry, purytanie, mieszczanie i chłopi

Example: Armia Nowego Wzoru stworzona przez Cromwella była przełomową formacją wojskową, złożoną głównie z wolnych chłopów i rzemieślników, działającą w duchu purytańskim.