Integracja Europejska - Geneza i Rozwój
II wojna światowa zmieniła oblicze Europy i podważyła jej międzynarodową pozycję. To właśnie potrzeba odbudowy i wzmocnienia zniszczonego kontynentu stała się katalizatorem współpracy europejskiej. Plan Marshalla (amerykański program pomocy) był pierwszym impulsem, który zjednoczył zachodnioeuropejskie demokracje.
Prawdziwy przełom nastąpił w 1951 roku, gdy sześć państw (Francja, RFN, Belgia, Holandia, Luksemburg i Włochy) podpisało Traktat Paryski ustanawiający Europejską Wspólnotę Węgla i Stali. Ten krok jest uznawany za oficjalny początek procesu integracji. Kolejnym kamieniem milowym były Traktaty Rzymskie z 1957 roku, które powołały Europejską Wspólnotę Gospodarczą (EWG) oraz Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (Euratom).
W latach 80. i 90. integracja przyspieszyła. Jednolity Akt Europejski (1986) przyczynił się do utworzenia wspólnego rynku, a przełomowy Traktat z Maastricht (1993) wprowadził nazwę "Unia Europejska" i trójfilarową strukturę. Obejmowała ona Wspólnoty Europejskie (I filar), wspólną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa (II filar) oraz wymiar sprawiedliwości i sprawy wewnętrzne (III filar).
Warto wiedzieć! Obecnie UE funkcjonuje na podstawie Traktatu z Lizbony (2009), który zastąpił dawną strukturę filarową jedną organizacją posiadającą osobowość prawną i znacznie wzmocnił rolę Parlamentu Europejskiego.
Unia Europejska działa w oparciu o kluczowe zasady: równości państw członkowskich, subsydiarności (UE działa tylko tam, gdzie jest to efektywniejsze niż działania krajowe), lojalnej współpracy oraz pierwszeństwa prawa wspólnotowego nad prawem krajowym. Te fundamenty prawne zapewniają skuteczne funkcjonowanie tej wyjątkowej organizacji łączącej elementy ponadnarodowe i międzynarodowe.
