Funkcje państwa i współczesna demokracja

Funkcje państwa dzielą się na wewnętrzne i zewnętrzne. Do funkcji wewnętrznych należą: prawodawcza, administracyjna, porządkowa, kulturalno-oświatowa, socjalna i gospodarcza. Funkcje zewnętrzne obejmują kontakty międzynarodowe i obronę granic.

Współczesna demokracja, jak na przykładzie Szwecji, opiera się na podejmowaniu decyzji przez upoważnionych przedstawicieli społeczeństwa, wyłonionych w powszechnym głosowaniu. To tzw. demokracja pośrednia. Demokracja bezpośrednia odbywa się zazwyczaj przez głosowanie.

Przykład: Współczesne monarchie w Europie to m.in. Wielka Brytania, Norwegia, Hiszpania, Holandia i Dania.

Definicja: Demokracja to system rządów, w którym władza należy do narodu, realizowana bezpośrednio lub przez wybranych przedstawicieli.

Hierarchia aktów prawnych i ustroje polityczne

Hierarchia aktów prawnych w Polsce przedstawia się następująco: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe, rozporządzenia, akty prawa miejscowego.

Konstytucja RP składa się z 243 artykułów podzielonych na 13 rozdziałów. Rozpoczyna ją preambuła, czyli krótki, uroczysty wstęp.

Vocabulary: Preambuła to krótki, uroczysty wstęp do konstytucji RP.

Definicja: Trójpodział władzy to zasada, według której władza w państwie dzieli się na ustawodawczą, wykonawczą oraz sądowniczą.

Dokument omawia również różne ustroje polityczne:

• Totalitaryzm to ustrój cechujący się brakiem wpływu społeczeństwa na życie publiczne oraz kontrolą życia jednostki przez państwo.
• Autorytaryzm to ustrój, w którym obywatele nie mają możliwości kontrolowania rządzących.

Highlight: Cechy państwa demokratycznego obejmują trójpodział władzy, wolne wybory, pluralizm polityczny oraz poszanowanie praw i wolności obywatelskich.

Systemy polityczne i zasady ustrojowe

Ostatnia część wyjaśnia różnice między systemami politycznymi oraz podstawowe zasady ustrojowe.

Definition: Cechy państwa totalitarnego obejmują brak wpływu społeczeństwa na życie publiczne oraz kontrolę życia jednostki przez państwo.

Highlight: Cechy państwa autorytarnego charakteryzują się ograniczoną możliwością kontrolowania rządzących przez obywateli.

Example: Trójpodział władzy to fundamentalna zasada demokratycznego państwa prawa, dzieląca władzę na ustawodawczą, wykonawczą i sądowniczą.

Procedura zmiany Konstytucji RP i cechy państwa

Procedura zmiany Konstytucji RP wymaga współdziałania Sejmu, Senatu i Prezydenta. Sejm musi uchwalić zmiany większością 2/3 głosów, a Senat zaakceptować je zwykłą większością. Następnie ustawę podpisuje Prezydent.

Cechy państwa obejmują władzę, przymusowość, terytorium i suwerenność. W przeciwieństwie do narodu, który charakteryzuje się kulturą, językiem, pochodzeniem i tradycją, państwo posiada dodatkowo terytorium, władzę i ludność.

Definicja: Państwo to rodzaj organizacji, która dysponuje określonym, wydzielonym granicami terytorium i sprawuje władzę nad zamieszkującą je ludnością.

Highlight: Konstytucja jest najważniejszym aktem prawnym w państwie, określającym sposób zarządzania państwem, zasady prawne w kraju oraz prawa i obowiązki obywateli.