Organizacja i cykl życiowy komórki
Jądro komórkowe to centrum dowodzenia komórki. Otoczone jest podwójną błoną z porami jądrowymi umożliwiającymi transport białek. Zawiera DNA upakowane w chromosomy. Człowiek posiada 46 chromosomów, a pies aż 78!
Cytoplazma wypełnia komórkę i składa się z półpłynnego cytozolu oraz zawieszonych w nim organelli. Cytozol stanowi środowisko dla reakcji biochemicznych i zawiera cytoszkielet - sieć włókien białkowych nadających komórce kształt, wytrzymałość i umożliwiających transport wewnątrzkomórkowy.
System błon wewnątrzkomórkowych tworzy przedziały w komórce i zapewnia komunikację między nimi. Tworzą go: siateczka śródplazmatyczna (szorstka z rybosomami i gładka bez nich), aparat Golgiego, lizosomy oraz wakuole. W komórkach roślinnych występuje duża, centralna wakuola magazynująca wodę i różne substancje.
Zapamiętaj! Cykl komórkowy składa się z dwóch głównych etapów: interfazy (gdy komórka rośnie i przygotowuje się do podziału) oraz fazy M (właściwy podział). Podczas interfazy zachodzi kluczowy proces replikacji DNA, dzięki któremu każda komórka potomna otrzyma identyczny materiał genetyczny.
Cykl komórkowy kontroluje życie i rozmnażanie komórki. W interfazie (fazy G1, S, G2) komórka rośnie i przygotowuje się do podziału, a podczas replikacji DNA każda nić DNA służy jako matryca do utworzenia nowej nici zgodniezzasadąkomplementarnosˊciA−T,G−C. W fazie M zachodzi mitoza (podział jądra) i cytokineza (podział cytoplazmy).
Komórki mogą też obumierać w kontrolowany sposób poprzez apoptozę - programowaną śmierć komórek. Ten naturalny proces pozwala usuwać komórki uszkodzone lub niepotrzebne, utrzymując odpowiednią liczbę komórek w organizmie.