Obserwacja to metoda prowadzenia badań, podczas której badacz nie ingeruje w obserwowany proces, a jedynie określa jego stan. Jest to niezależna metoda zbierania danych, która pozwala na rejestrowanie zjawisk w ich naturalnym przebiegu. Obserwacje biologiczne są podstawą wielu odkryć naukowych i stanowią pierwszy krok w metodyce badań biologicznych, zanim przejdziemy do bardziej złożonych eksperymentów.

Aby prawidłowo przeprowadzić doświadczenie biologiczne, należy postępować według określonych etapów: najpierw przeprowadź obserwację, sformułuj problem badawczy, postaw hipotezę, zweryfikuj ją, a na końcu sformułuj wnioski. Pamiętaj o zastosowaniu próby kontrolnej, zarówno negatywnej jak i pozytywnej. Zasady prowadzenia badań biologicznych muszą być przestrzegane, aby wyniki były wiarygodne i mogły zostać wykorzystane w badaniach biologicznych kryminalistyka czy innych dziedzinach nauki.

Główna różnica polega na stopniu ingerencji badacza w badany proces. Podczas obserwacji badacz tylko rejestruje zjawiska, nie wpływając na ich przebieg. Natomiast w doświadczeniu celowo zmienia się wybrane czynniki, aby sprawdzić, jak wpłyną na badany obiekt. Jak odróżnić doświadczenie od obserwacji? To proste - w doświadczeniu zawsze mamy zmienną niezależną (którą kontrolujemy) i zależną (którą mierzymy), podczas gdy w obserwacji po prostu rejestrujemy stan faktyczny bez ingerencji.

W badaniach biologicznych używamy trzech głównych typów mikroskopów: optycznego (powiększenie do 1000 razy), elektronowego skaningowego (powiększenie do 100 tys. razy, obraz trójwymiarowy) i elektronowego transmisyjnego (powiększenie do miliona razy, obraz dwuwymiarowy). Każdy z nich ma różną zdolność rozdzielczą i wymaga innych metod przygotowania preparatów. Metodyka badań biologicznych zadania często wymaga wyboru odpowiedniego mikroskopu w zależności od tego, jakie struktury chcemy obserwować i analizować, co jest kluczowe dla statystyki w badaniach medycznych.