Geny i genom - podstawowe jednostki dziedziczenia
Gen to podstawowa jednostka dziedziczna - fragment DNA zawierający informację genetyczną. Odpowiada za produkcję białek lub regulację procesów w organizmie. Każdy gen zajmuje konkretne miejsce w genomie i koduje określoną cechę lub funkcję.
Z kolei genom to pełny zestaw materiału genetycznego organizmu, zawierający wszystkie geny oraz sekwencje niekodujące. Może występować jako DNA (u większości organizmów) lub RNA (u niektórych wirusów). Genom przechowuje wszystkie informacje niezbędne do funkcjonowania, wzrostu i rozmnażania organizmu.
Geny organizmów eukariotycznych (jądrowych), w tym człowieka, mają budowę nieciągłą i składają się z części strukturalnej oraz regulatorowej. W części strukturalnej znajdziemy eksony (sekwencje kodujące informacje o białkach i RNA) oraz introny (sekwencje niekodujące). Części regulatorowe uczestniczą w kontroli odczytywania informacji genetycznej.
💡 Ciekawostka: Geny organizmów prokariotycznych (bezjądrowych) różnią się od eukariotycznych brakiem intronów, dlatego nazywamy je genami ciągłymi.



