Dziedziczenie złożone
Dziedziczenie grup krwi to klasyczny przykład działania alleli wielokrotnych. Gen odpowiedzialny za grupy krwi ma trzy allele: I^A, I^B i i. Osoby z grupą A mają genotyp I^AI^A lub I^Ai, z grupą B - I^BI^B lub I^Bi, z grupą AB - I^AI^B, a z grupą 0 - ii. Gdy mama o grupie B IBi i tata o grupie A IAi mają dziecko, może ono mieć grupę A, B, AB lub 0!
Życie jest jednak bardziej skomplikowane - niektóre cechy zależą od wielu genów naraz. Dziedziczenie wielogenowe oznacza, że za jedną cechę odpowiada kilka współdziałających genów. Wyróżniamy dwa główne typy: geny kumulatywne, których efekty się sumują (np. wpływają na wzrost), oraz geny dopełniające się, gdzie do wytworzenia cechy potrzebna jest współpraca kilku genów.
Świetnym przykładem genów dopełniających się jest dziedziczenie barwy sierści u myszy. Dwie białe myszy o genotypach AAbb i aaBB (każda z nieaktywnym jednym z dwóch enzymów) dają w pierwszym pokoleniu potomstwo o ciemnej sierści (AaBb), gdyż mają już oba potrzebne enzymy. W drugim pokoleniu (F₂) zamiast klasycznego mendlowskiego stosunku 9:3:3:1 otrzymujemy stosunek 9:7 (9 myszy ciemnych i 7 białych).
💡 Ciekawostka! W dziedziczeniu z genami dopełniającymi, nawet jeśli oba allele są dominujące, ale nie występują razem, cecha nie ujawni się. To trochę jak puzzle - potrzebujesz wszystkich elementów, by zobaczyć pełny obraz!