Bakterie - budowa i funkcje
Bakterie to mikroorganizmy o rozmiarach od 1 do kilku mikrometrów, występujące jako jednokomórkowe lub kolonijne formy życia. Ich charakterystyczną cechą jest brak jądra komórkowego. Komórka bakterii otoczona jest błoną komórkową oraz ścianą komórkową, a niektóre posiadają dodatkową błonę zewnętrzną.
Na powierzchni komórek bakteryjnych często znajdują się specjalne struktury: warstwy śluzowe, otoczki, fimbrie (krótkie włókna do przyczepiania się) oraz pilusy (dłuższe włókna uczestniczące w procesach płciowych). Wiele bakterii posiada rzęski umożliwiające aktywny ruch. Wewnątrz komórki znajdują się: chromosom bakteryjny, plazmidy, rybosomy i tylakoidy.
Ze względu na budowę ściany komórkowej wyróżniamy bakterie Gram-dodatnie (z grubą ścianą z wieloma warstwami mureiny) oraz Gram-ujemne (z cienką ścianą i jedną warstwą mureiny pokrytą błoną zewnętrzną). Bakterie różnią się także sposobem odżywiania - mogą być heterotroficzne (pasożyty, symbionty lub saprobionty) lub autotroficzne (fotoautotrofy i chemoautotrofy).
⚡ Warto zapamiętać! Bakterie heterotroficzne dzielimy na pasożyty (czerpią korzyści, szkodząc żywicielowi), symbionty (współżyją z innymi organizmami) i saprobionty (rozkładają martwą materię organiczną).
W procesie oddychania bakterie tlenowe wykorzystują glikolizę, cykl Krebsa i łańcuch oddechowy, natomiast beztlenowe przeprowadzają oddychanie beztlenowe lub fermentację. W niesprzyjających warunkach bakterie mogą tworzyć formy przetrwalnikowe - cysty lub endospory.
