Szkarłupnie to fascynujący typ morskich bezkręgowców o charakterystycznej promienistej budowie...
Biologia1011 wyświetleń·Zaktualizowano 31 lip 2026·2 stronySzkarłupnie - Fascynujące zwierzęta bezkręgowe
M
Marta Rada@martarada_loar
1
of 2
Podstawowe cechy szkarłupni
Szkarłupnie to wtóroustne zwierzęta wodne o symetrii promienistej. Ich ciało składa się z centralnej tarczy i ramion, a najbardziej charakterystycznym elementem jest układ wodny (ambulakralny), który pełni wiele funkcji - umożliwia ruch, uczestniczy w wymianie gazowej, odżywianiu, transporcie substancji i odbieraniu bodźców.
Ciało szkarłupni pokryte jest naskórkiem o budowie komórkowej lub syncytialnej. Pod nim znajduje się tkanka łączna z mezodermowym szkieletem wewnętrznym. Mięśnie są słabo rozwinięte, a jama ciała wyścielona nabłonkiem celomatycznym.
Układ pokarmowy szkarłupni rozpoczyna się otworem gębowym, niektóre gatunki (jeżowce) posiadają latarnię Arystotelesa służącą do żucia. Dalej znajduje się przełyk, żołądek przedni, środkowy i tylny, a na końcu odbyt. Sposób odżywiania zależy od gatunku - liliowce są filtratorami, rozgwiazdy drapieżnikami, a strzykwy zjadają osady denne.
Ciekawostka! Szkarłupnie nie mają typowego układu oddechowego. Główną rolę w wymianie gazowej pełnią nóżki ambulakralne, ale jeżowce, wężowidła i rozgwiazdy mają dodatkowo skrzela skórne, a strzykwy wykształciły płuca wodne.
2
of 2
Układy i rozmnażanie szkarłupni
Szkarłupnie mają prosty otwarty układ krwionośny składający się z kanału okrężnego, systemu zatok i kanałów promienistych. Ich układ nerwowy odzwierciedla symetrię promienistą i zawiera pierścień oraz pnie nerwowe. Bodźce odbierają przez nóżki ambulakralne lub czułki. Niektóre gatunki posiadają narządy zmysłów - rozgwiazdy i jeżowce mają proste oczy, a strzykwy i jeżowce statocysty (narządy równowagi).
W przeciwieństwie do wielu innych zwierząt, szkarłupnie nie mają typowego układu wydalniczego. Funkcję wydalania pełnią amebocyty, które znajdują się w płynie wypełniającym jamę ciała. Wychwytują one i gromadzą zbędne produkty przemiany materii, a następnie je wydalają.
Szkarłupnie są rozdzielnopłciowe, posiadają gonady w postaci woreczków. Zapłodnienie odbywa się zewnętrznie, a rozwój jest złożony - z larw o symetrii dwubocznej rozwijają się dorosłe osobniki o symetrii promienistej.
Warto zapamiętać! Szkarłupnie łączą cechy regresywne (symetria promienista, brak głowy, brak centralizacji układu nerwowego) z cechami progresywnymi (przejście pierwotnego otworu w odbytowy i powstanie wtórnego otworu gębowego, mezodermowy szkielet wewnętrzny).
Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...
Nasz asystent AI jest specjalnie dostosowany do potrzeb uczniów. W oparciu o miliony treści, które mamy na platformie, możemy udzielać uczniom naprawdę znaczących i trafnych odpowiedzi. Ale nie chodzi tylko o odpowiedzi, towarzysz prowadzi również uczniów przez codzienne wyzwania związane z nauką, ze spersonalizowanymi planami nauki, quizami lub treściami na czacie i 100% personalizacją opartą na umiejętnościach i rozwoju uczniów.
Aplikację możesz pobrać z Google Play i Apple Store.
Tak, masz całkowicie darmowy dostęp do wszystkich notatek w aplikacji, możesz w każdej chwili rozmawiać z Ekspertami lub ich obserwować. Możesz użyć punktów, aby odblokować pewne funkcje w aplikacji, które również możesz otrzymać za darmo. Dodatkowo oferujemy usługę Knowunity Premium, która pozwala na odblokowanie większej liczby funkcji.
Podobne notatki
Najpopularniejsze notatki: Bezkręgowce
9BiologiaPierścienice: Budowa i Funkcje
Odkryj fascynujący świat pierścienic! Dowiedz się o ich budowie, funkcjach, układach: pokarmowym, krwionośnym i nerwowym. Zrozumienie metamerii, segmentacji oraz roli pierścienic w ekosystemie. Idealne dla uczniów biologii na poziomie podstawowym.
130,142849
BiologiaMorfologia i Układy Mięczaków
Odkryj fascynujący świat mięczaków! Ten materiał omawia budowę morfologiczną, układy pokarmowy, oddechowy, krwionośny oraz nerwowy tych niezwykłych bezkręgowców. Dowiedz się o ich różnorodności, sposobach odżywiania, rozmnażaniu oraz znaczeniu w ekosystemach. Idealne dla uczniów biologii na poziomie podstawowym.
117,368431
BiologiaŹródła wiedzy o ewolucji
Dział 4, Temat 1 Źródła wiedzy o ewolucji. Podręcznik Biologia na czasie 3 zakres podstawowy
389528
BiologiaBiologia Mięczaków
Szczegółowa analiza biologii mięczaków, obejmująca ich rozmnażanie, układy pokarmowy, oddechowy oraz nerwowy. Idealna do nauki przed sprawdzianem lub maturą. Zawiera kluczowe informacje o ślimakach, małżach i głowonogach, ich cechach ogólnych oraz funkcjach anatomicznych.
25,161131
BiologiaKlasyfikacja Bezkręgowców
Szczegółowa analiza bezkręgowców, obejmująca płazińce, nicienie, pierścienice, mięczaki, parzydełkowce oraz echinodermy. Zawiera informacje o ich budowie, układach pokarmowych, nerwowych oraz rozmnażaniu. Idealne dla uczniów liceum przygotowujących się do egzaminów.
23,942252
BiologiaBudowa i Funkcje Szkarłupni
Zanurz się w szczegółowej analizie szkarłupni, ich budowy, układów oraz znaczenia ekologicznego. Dowiedz się o symetrii, układzie wodnym, oddechowym i nerwowym, a także o unikalnych cechach regeneracyjnych. Idealne dla studentów biologii i ekologii. Typ: podsumowanie.
22,34452
BiologiaBiologia Pierścienic
Kompleksowy przegląd pierścienic (annelids) w biologii, obejmujący ich budowę, funkcje, rozmnażanie oraz znaczenie ekologiczne. Idealny materiał do nauki dla uczniów klasy 3, przygotowujących się do matury. Zawiera schematy i ilustracje z podręcznika Nowa Era Biologia Zakres rozszerzony 3.
33,30955
BiologiaCharakterystyka Parzydełkowców
Odkryj fascynujący świat parzydełkowców (Cnidaria) - dwuwarstwowych zwierząt o symetrii promienistej. Dowiedz się o ich budowie, formach (polip i meduza), sposobach rozmnażania oraz unikalnych komórkach parzydełkowych. Idealne dla uczniów biologii, którzy chcą zgłębić temat tych niezwykłych organizmów. Typ: charakterystyka.
21,64227
BiologiaCharakterystyka Bezkręgowców
Zgłębiaj różnorodność bezkręgowców, w tym gąbek, parzydełkowców, płazińców, nicieni, pierścienic, stawonogów i mięczaków. Dowiedz się o ich budowie, funkcjach, układach nerwowych oraz cechach charakterystycznych. Idealne dla studentów biologii i entomologii.
112,452483
Najpopularniejsze notatki z Biologia
9B
Biologiabiologia- ryby klasa 6
Przed odpowiedzią ustnią idealny do powtórki ❤️
64,8084
K
BiologiaKorzeń- organ podziemny rośliny
prawie wszystko w temacie "korzeń- organ podziemny rośliny "
54,4032
R
BiologiaRyby- kręgowce środowisk wodnych
to quiz o rybach z klasy 6
63,5461
BiologiaEkologia
Pojęcia, wykresy i wsztstko czego potrzebujesz😉
86,314175
BiologiaInterakcje Ekologiczne
Zgłębiaj kluczowe pojęcia ekologii, w tym rodzaje interakcji międzygatunkowych, takie jak mutualizm, komensalizm, drapieżnictwo i pasożytnictwo. Dowiedz się o strukturze populacji, ekosystemach oraz zależnościach pokarmowych. Idealne dla studentów biologii i ekologii. Typ: podsumowanie.
65,03981
E
BiologiaEnzymy i ich rola w metabolizmie
Przećwicz wiedzę o budowie enzymów i mechanizmach ich działania jako biokatalizatorów przyspieszających reakcje.
81,8090
P
BiologiaPłazy
Biologia klasa 6
62,7153
P
BiologiaPodstawy drapieżnictwa i roślinożerności
Poznasz definicje drapieżnictwa i roślinożerności oraz nauczysz się rozpoznawać te zależności między organizmami w przyrodzie.
81,9320
P
BiologiaPodstawy procesu fotosyntezy
Rozpoznawanie substratów, produktów oraz warunków niezbędnych do zajścia fotosyntezy u roślin.
81,0860
Najpopularniejsze notatki
9K
TechnikaKarta rowerowa
UwU
55,4083
N
TechnikaNauka znaków drogowych
Uczenie się zanków drogowych na sprawdzian-kartkówkę
54,0202
T
Matematykatabliczka mnożenia do 100
tabliczka mnożenia do 100
53,9282
B
Biologiabiologia- ryby klasa 6
Przed odpowiedzią ustnią idealny do powtórki ❤️
64,8084
W
MatematykaWzory na pola wielokątów
Rozpoznawanie i utrwalanie podstawowych wzorów na pola prostokątów, kwadratów, trójkątów i trapezów.
64,9140
C
Język angielskiCzasowniki nieregularne w Past Simple
Ćwicz odmianę popularnych czasowników nieregularnych i twórz zdania przeczące z operatorem didn't w czasie Past Simple.
65,0590
O
MatematykaObliczanie pola wielokątów
Rozwiązywanie prostych zadań rachunkowych na obliczanie pól figur przy podanych długościach boków i wysokości.
64,3890
K
BiologiaKorzeń- organ podziemny rośliny
prawie wszystko w temacie "korzeń- organ podziemny rośliny "
54,4032
Język polskiAnaliza Makbeta
Szczegółowa analiza dramatu 'Makbet' Williama Szekspira, obejmująca plan wydarzeń, charakterystykę bohaterów, kluczowe motywy oraz kontekst historyczny. Idealne dla studentów literatury i miłośników dramatu. Zawiera omówienie zbrodni, władzy, ambicji oraz konsekwencji moralnych w utworze.
135,979887
Zobacz, co mówią o nas nasi użytkownicy. Pokochali nas — pokochasz też i Ty.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Aplikacja jest bardzo prosta i dobrze przemyślana. Do tej pory znalazłem wszystko, czego szukałem i mogłem się wiele nauczyć z innych notatek! Na pewno wykorzystam aplikację do pomocy przy robieniu prac domowych! No i oczywiście bardzo pomaga też jako inspiracja do robienia swoich notatek.
Stefan Sużytkownik iOS
Ta aplikacja jest naprawdę świetna. Jest tak wiele notatek i pomocnych informacji [...]. Moim problematycznym przedmiotem jest język niemiecki, a w aplikacji jest w czym wybierać. Dzięki tej aplikacji poprawiłam swój niemiecki. Polecam ją każdemu.
Samantha Klichużytkownik Androida
Wow, jestem w szoku. Właśnie wypróbowałam aplikację, ponieważ widziałam ją kilka razy reklamowaną na TikToku jestem absolutnie w szoku. Ta aplikacja jest POMOCĄ, której potrzebujesz w szkole i przede wszystkim oferuje tak wiele rzeczy jak notatki czy streszczenia, które są BARDZO pomocne w moim przypadku.
Annaużytkownik iOS
Biologia1011 wyświetleń·Zaktualizowano 31 lip 2026·2 stronySzkarłupnie - Fascynujące zwierzęta bezkręgowe
M
Marta Rada@martarada_loar
Szkarłupnie to fascynujący typ morskich bezkręgowców o charakterystycznej promienistej budowie ciała. Wyróżniają się unikalnym układem wodnym (ambulakralnym) i szeregiem cech, które czynią je wyjątkowymi wśród zwierząt. Poznajmy najważniejsze informacje o tych niezwykłych organizmach.
1
of 2
Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!
- Dostęp do wszystkich materiałów
- Popraw swoje oceny
- Dołącz do milionów studentów
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
Podstawowe cechy szkarłupni
Szkarłupnie to wtóroustne zwierzęta wodne o symetrii promienistej. Ich ciało składa się z centralnej tarczy i ramion, a najbardziej charakterystycznym elementem jest układ wodny (ambulakralny), który pełni wiele funkcji - umożliwia ruch, uczestniczy w wymianie gazowej, odżywianiu, transporcie substancji i odbieraniu bodźców.
Ciało szkarłupni pokryte jest naskórkiem o budowie komórkowej lub syncytialnej. Pod nim znajduje się tkanka łączna z mezodermowym szkieletem wewnętrznym. Mięśnie są słabo rozwinięte, a jama ciała wyścielona nabłonkiem celomatycznym.
Układ pokarmowy szkarłupni rozpoczyna się otworem gębowym, niektóre gatunki (jeżowce) posiadają latarnię Arystotelesa służącą do żucia. Dalej znajduje się przełyk, żołądek przedni, środkowy i tylny, a na końcu odbyt. Sposób odżywiania zależy od gatunku - liliowce są filtratorami, rozgwiazdy drapieżnikami, a strzykwy zjadają osady denne.
Ciekawostka! Szkarłupnie nie mają typowego układu oddechowego. Główną rolę w wymianie gazowej pełnią nóżki ambulakralne, ale jeżowce, wężowidła i rozgwiazdy mają dodatkowo skrzela skórne, a strzykwy wykształciły płuca wodne.
2
of 2Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!
- Dostęp do wszystkich materiałów
- Popraw swoje oceny
- Dołącz do milionów studentów
Rejestrując się akceptujesz Warunki korzystania z usługi i Politykę prywatności.
Układy i rozmnażanie szkarłupni
Szkarłupnie mają prosty otwarty układ krwionośny składający się z kanału okrężnego, systemu zatok i kanałów promienistych. Ich układ nerwowy odzwierciedla symetrię promienistą i zawiera pierścień oraz pnie nerwowe. Bodźce odbierają przez nóżki ambulakralne lub czułki. Niektóre gatunki posiadają narządy zmysłów - rozgwiazdy i jeżowce mają proste oczy, a strzykwy i jeżowce statocysty (narządy równowagi).
W przeciwieństwie do wielu innych zwierząt, szkarłupnie nie mają typowego układu wydalniczego. Funkcję wydalania pełnią amebocyty, które znajdują się w płynie wypełniającym jamę ciała. Wychwytują one i gromadzą zbędne produkty przemiany materii, a następnie je wydalają.
Szkarłupnie są rozdzielnopłciowe, posiadają gonady w postaci woreczków. Zapłodnienie odbywa się zewnętrznie, a rozwój jest złożony - z larw o symetrii dwubocznej rozwijają się dorosłe osobniki o symetrii promienistej.
Warto zapamiętać! Szkarłupnie łączą cechy regresywne (symetria promienista, brak głowy, brak centralizacji układu nerwowego) z cechami progresywnymi (przejście pierwotnego otworu w odbytowy i powstanie wtórnego otworu gębowego, mezodermowy szkielet wewnętrzny).
Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...
Nasz asystent AI jest specjalnie dostosowany do potrzeb uczniów. W oparciu o miliony treści, które mamy na platformie, możemy udzielać uczniom naprawdę znaczących i trafnych odpowiedzi. Ale nie chodzi tylko o odpowiedzi, towarzysz prowadzi również uczniów przez codzienne wyzwania związane z nauką, ze spersonalizowanymi planami nauki, quizami lub treściami na czacie i 100% personalizacją opartą na umiejętnościach i rozwoju uczniów.
Aplikację możesz pobrać z Google Play i Apple Store.
Tak, masz całkowicie darmowy dostęp do wszystkich notatek w aplikacji, możesz w każdej chwili rozmawiać z Ekspertami lub ich obserwować. Możesz użyć punktów, aby odblokować pewne funkcje w aplikacji, które również możesz otrzymać za darmo. Dodatkowo oferujemy usługę Knowunity Premium, która pozwala na odblokowanie większej liczby funkcji.
Podobne notatki
Najpopularniejsze notatki: Bezkręgowce
9BiologiaPierścienice: Budowa i Funkcje
Odkryj fascynujący świat pierścienic! Dowiedz się o ich budowie, funkcjach, układach: pokarmowym, krwionośnym i nerwowym. Zrozumienie metamerii, segmentacji oraz roli pierścienic w ekosystemie. Idealne dla uczniów biologii na poziomie podstawowym.
130,142849
BiologiaMorfologia i Układy Mięczaków
Odkryj fascynujący świat mięczaków! Ten materiał omawia budowę morfologiczną, układy pokarmowy, oddechowy, krwionośny oraz nerwowy tych niezwykłych bezkręgowców. Dowiedz się o ich różnorodności, sposobach odżywiania, rozmnażaniu oraz znaczeniu w ekosystemach. Idealne dla uczniów biologii na poziomie podstawowym.
117,368431
BiologiaŹródła wiedzy o ewolucji
Dział 4, Temat 1 Źródła wiedzy o ewolucji. Podręcznik Biologia na czasie 3 zakres podstawowy
389528
BiologiaBiologia Mięczaków
Szczegółowa analiza biologii mięczaków, obejmująca ich rozmnażanie, układy pokarmowy, oddechowy oraz nerwowy. Idealna do nauki przed sprawdzianem lub maturą. Zawiera kluczowe informacje o ślimakach, małżach i głowonogach, ich cechach ogólnych oraz funkcjach anatomicznych.
25,161131
BiologiaKlasyfikacja Bezkręgowców
Szczegółowa analiza bezkręgowców, obejmująca płazińce, nicienie, pierścienice, mięczaki, parzydełkowce oraz echinodermy. Zawiera informacje o ich budowie, układach pokarmowych, nerwowych oraz rozmnażaniu. Idealne dla uczniów liceum przygotowujących się do egzaminów.
23,942252
BiologiaBudowa i Funkcje Szkarłupni
Zanurz się w szczegółowej analizie szkarłupni, ich budowy, układów oraz znaczenia ekologicznego. Dowiedz się o symetrii, układzie wodnym, oddechowym i nerwowym, a także o unikalnych cechach regeneracyjnych. Idealne dla studentów biologii i ekologii. Typ: podsumowanie.
22,34452
BiologiaBiologia Pierścienic
Kompleksowy przegląd pierścienic (annelids) w biologii, obejmujący ich budowę, funkcje, rozmnażanie oraz znaczenie ekologiczne. Idealny materiał do nauki dla uczniów klasy 3, przygotowujących się do matury. Zawiera schematy i ilustracje z podręcznika Nowa Era Biologia Zakres rozszerzony 3.
33,30955
BiologiaCharakterystyka Parzydełkowców
Odkryj fascynujący świat parzydełkowców (Cnidaria) - dwuwarstwowych zwierząt o symetrii promienistej. Dowiedz się o ich budowie, formach (polip i meduza), sposobach rozmnażania oraz unikalnych komórkach parzydełkowych. Idealne dla uczniów biologii, którzy chcą zgłębić temat tych niezwykłych organizmów. Typ: charakterystyka.
21,64227
BiologiaCharakterystyka Bezkręgowców
Zgłębiaj różnorodność bezkręgowców, w tym gąbek, parzydełkowców, płazińców, nicieni, pierścienic, stawonogów i mięczaków. Dowiedz się o ich budowie, funkcjach, układach nerwowych oraz cechach charakterystycznych. Idealne dla studentów biologii i entomologii.
112,452483
Najpopularniejsze notatki z Biologia
9B
Biologiabiologia- ryby klasa 6
Przed odpowiedzią ustnią idealny do powtórki ❤️
64,8084
K
BiologiaKorzeń- organ podziemny rośliny
prawie wszystko w temacie "korzeń- organ podziemny rośliny "
54,4032
R
BiologiaRyby- kręgowce środowisk wodnych
to quiz o rybach z klasy 6
63,5461
BiologiaEkologia
Pojęcia, wykresy i wsztstko czego potrzebujesz😉
86,314175
BiologiaInterakcje Ekologiczne
Zgłębiaj kluczowe pojęcia ekologii, w tym rodzaje interakcji międzygatunkowych, takie jak mutualizm, komensalizm, drapieżnictwo i pasożytnictwo. Dowiedz się o strukturze populacji, ekosystemach oraz zależnościach pokarmowych. Idealne dla studentów biologii i ekologii. Typ: podsumowanie.
65,03981
E
BiologiaEnzymy i ich rola w metabolizmie
Przećwicz wiedzę o budowie enzymów i mechanizmach ich działania jako biokatalizatorów przyspieszających reakcje.
81,8090
P
BiologiaPłazy
Biologia klasa 6
62,7153
P
BiologiaPodstawy drapieżnictwa i roślinożerności
Poznasz definicje drapieżnictwa i roślinożerności oraz nauczysz się rozpoznawać te zależności między organizmami w przyrodzie.
81,9320
P
BiologiaPodstawy procesu fotosyntezy
Rozpoznawanie substratów, produktów oraz warunków niezbędnych do zajścia fotosyntezy u roślin.
81,0860
Najpopularniejsze notatki
9K
TechnikaKarta rowerowa
UwU
55,4083
N
TechnikaNauka znaków drogowych
Uczenie się zanków drogowych na sprawdzian-kartkówkę
54,0202
T
Matematykatabliczka mnożenia do 100
tabliczka mnożenia do 100
53,9282
B
Biologiabiologia- ryby klasa 6
Przed odpowiedzią ustnią idealny do powtórki ❤️
64,8084
W
MatematykaWzory na pola wielokątów
Rozpoznawanie i utrwalanie podstawowych wzorów na pola prostokątów, kwadratów, trójkątów i trapezów.
64,9140
C
Język angielskiCzasowniki nieregularne w Past Simple
Ćwicz odmianę popularnych czasowników nieregularnych i twórz zdania przeczące z operatorem didn't w czasie Past Simple.
65,0590
O
MatematykaObliczanie pola wielokątów
Rozwiązywanie prostych zadań rachunkowych na obliczanie pól figur przy podanych długościach boków i wysokości.
64,3890
K
BiologiaKorzeń- organ podziemny rośliny
prawie wszystko w temacie "korzeń- organ podziemny rośliny "
54,4032
Język polskiAnaliza Makbeta
Szczegółowa analiza dramatu 'Makbet' Williama Szekspira, obejmująca plan wydarzeń, charakterystykę bohaterów, kluczowe motywy oraz kontekst historyczny. Idealne dla studentów literatury i miłośników dramatu. Zawiera omówienie zbrodni, władzy, ambicji oraz konsekwencji moralnych w utworze.
135,979887
Zobacz, co mówią o nas nasi użytkownicy. Pokochali nas — pokochasz też i Ty.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Aplikacja jest bardzo prosta i dobrze przemyślana. Do tej pory znalazłem wszystko, czego szukałem i mogłem się wiele nauczyć z innych notatek! Na pewno wykorzystam aplikację do pomocy przy robieniu prac domowych! No i oczywiście bardzo pomaga też jako inspiracja do robienia swoich notatek.
Stefan Sużytkownik iOS
Ta aplikacja jest naprawdę świetna. Jest tak wiele notatek i pomocnych informacji [...]. Moim problematycznym przedmiotem jest język niemiecki, a w aplikacji jest w czym wybierać. Dzięki tej aplikacji poprawiłam swój niemiecki. Polecam ją każdemu.
Samantha Klichużytkownik Androida
Wow, jestem w szoku. Właśnie wypróbowałam aplikację, ponieważ widziałam ją kilka razy reklamowaną na TikToku jestem absolutnie w szoku. Ta aplikacja jest POMOCĄ, której potrzebujesz w szkole i przede wszystkim oferuje tak wiele rzeczy jak notatki czy streszczenia, które są BARDZO pomocne w moim przypadku.
Annaużytkownik iOS