Biologia /

Układ nerwowy

Układ nerwowy

 UKŁAD NERWOWY
OŚRODKOWY
BUDOWA UKŁADU NERWOWEGO
Komórki nerwowe-neurony
L> zadaniem neuronów jest przesyłanie impulsów nerwowych
BUDOWA.
mi
 UKŁAD NERWOWY
OŚRODKOWY
BUDOWA UKŁADU NERWOWEGO
Komórki nerwowe-neurony
L> zadaniem neuronów jest przesyłanie impulsów nerwowych
BUDOWA.
mi

Układ nerwowy

user profile picture

Ola Struzik

160 Followers

Udostępnij

Zapisz

107

 

4/2/3

Notatka

Notatka z układu nerwowego na podstawie biomedici, kursu i podręcznika.

Nie ma nic odpowiedniego? Sprawdź inne przedmioty.

UKŁAD NERWOWY OŚRODKOWY BUDOWA UKŁADU NERWOWEGO Komórki nerwowe-neurony L> zadaniem neuronów jest przesyłanie impulsów nerwowych BUDOWA. mitochondrium tigroid (ciałko Nissla) jądro komórkowe kolbka końcowa 。 akson mitochondrium PODZIAŁ pęcherzyk cytoplazmatyczny neurofibryle oligodendrocyt zwój nerwowy komórka mezogleju • neurony czuciowe - przewodzą impulsy nerwowe od receptorów do neurony ruchowe- przewodzą impulsy nerwowe od OUN do receptorów neurony pośrednie linterneurony)- występują pomiędzy neuronami czuciowymi i ruchowymi -lemocyt (komórka Schwanna) BUDOWA NERWU OBWODOWY ciało komórki Komórki glejowe pomocnicze, pełnią funkcje podporową i odżywczą PODZIAŁ onerwie astrocyt -ependymocyt nanerwie odpowiada za organizacje i koordynacje procesów zachodzących w organizmie. śródnerwie żyła tętnica dendryt cialo komorki (perykarion), to część neuronu otaczającą jądro komórkowe dendruty, to wypustki przewodzące impuls do ciała komorki wiokna nerwowe aksony, to wypustki fiqroid (ciałka Nissla), to siateczka wewnątrzplazmatyczna szorstka neurofibryle, to białkowe włókna odpowiadają za transport wewnątrzkomórkowy np. białek kolbka końcowa, to zakończenie aksonu W neuronie zachodzą zwykłe procesy, takie same jak w innych komórkach astrocyty biorą udział w transporcie substancji odżywczych osłonka mielinowa -akson komórki mezogleju pełnią funkcję odpornościowa chronią komórki nerwowe W biorą udział w tworzeniu bariery krew-mozq→ umożliwia selektywny przepływ substancji lemocyty/komorki Schwanna Nerwy przekazują informację pomiędzy OUN, a resztą części ciała tworzą osłonki wokól włókien nerwowych - osłonka mielinowa +40 Napięcie (mv) -55 O potencijal bichowy S -70 Potencjał czynnościowy EPSP sumuje się leby deplowatc Prog EPSP EPSP 0 1 Stan spoczynku 2 3 Czas (ms) neuron wielobiegunowy 4 5 neuron jednobiegunowy neuron pseudojednobiegunowy neuron dwubiegunowy z krwi do płynu rdzeniowo-mózgowego przyśpiesza przewodzenie impulsu nerwowego, który rozchodzi się w sposób skokowy pomiędzy przerwami w osłonce Potencjał spoczynkowy - roźnica Tadunków w neuronie. Potencjał czynnościowy - powstaje na skutek pobudzenia neuronu EPSP (postsynaptyczny potencjał pobudzający) - powstaje kiedy neurotransmiter powoduje wzrost przepuszczalności blony dla jonów Nat IPSP(postsynaptyczny potencjał hamujący-powstaje kiedy neurotransmiter zmienia właściwości błony: jony K+ dufundują do wnętrza,...

Więcej zabawy podczas nauki z nami

Pomoc w odrabianiu zadań domowych

Dzięki funkcji zadawania pytań możesz w każdej chwili zadać pytanie i uzyskać odpowiedź od innych uczniów.

Ucz się razem z innymi

Dzięki Knowunity otrzymujesz materiały do nauki od innych w nowoczesny i wygodny sposób, aby jak najlepiej się uczyć. Tutaj uczniowie dzielą się swoją wiedzą, wymieniają się pomysłami i pomagają sobie nawzajem.

Bezpieczne i sprawdzone

Niezależnie od tego, czy chodzi o streszczenia, ćwiczenia czy notatki, Knowunity gromadzi wszystkie treści i tworzy bezpieczne środowisko nauki, do którego dziecko może mieć dostęp w dowolnym momencie.

Pobierz aplikację

Alternatywny zapis:

a jony CT na zewnątrz PRZEWODZENIE IMPULSU NERWOWEGO zachodzi dzięki różnicy potencjałów, która wytwarza napięcie, a w konsekwencji rozchodzi się impuls. Przewodzenie impulsu odbywa się jednokierunkowo: dendrut cialo komórki akson neuron 1 synapsa dendryt cialo komórki akson neuron 2 1. Polaryzacja Polaryzacja błony komórkowej następuje, kiedy w kiedy wewnątrz neuronu jest Tadunek ujemny, a na zewnątrz dodatni. Spolaryzowana błona oznacza, że komórka wyjawia potencjał spoczynkowy, czyli wykazuje zdolność do wybudzenia. Działanie bodźca powoduje otwarcie kanałów jonowych zwiększa się przepuszczalność błony dla jonów Nat W chwili pojawienia sie potencjału czynnościowego potencijal po obu stronach blony staje się dodatni przez napływ dodatnio naładowanych jonow Repolaryzacja błony polega do stanu polaryzacji. Następuje zamknięcie kanałów jonowych + polega na przywróceniu błony jony Nat Pompa sodowo-potasowa usuwa 2 wnętrza komórki jony Nat i transportuje tam jony Kt + W trakcie potencjału czynnościowego błona komórki jest niepobudliwa, czyli neuron nie może wytworzyć nowego potencjału czynnościowego. Jest to tzw. okres niepobudliwości (refrakcji). 3. Repolaryzacja + + kanały jonowe w Za utrzymanie potencjału spoczynkowego odpowiada pompa sodowo-potasowa, która znajduje się komórkowej. Pompa aktywnie wypompowuje dodatnie jony sodu (Nat) na zewnątrz, a vjemne jony potasu (K) błonie do jej wnętrza. 2. Depolaryzacja + + ·10 synaps + + ·1·10 dendryt ciało neuron 3 Pompa sodowo-potasowa + + + + + + + jony K+ + + +1 +1 Nerw albo przewodzi impuls całkowicie, albo wcale go nie przewodzi. Bodziec, który wywołuje depolaryzacje to bodziec progowy. Natomiast bodźce, które nie wywołują reakcji to bodźce podprogowe. SYNAPSY To miejsce komunikacji między dwoma neuronami lub neuronem i komórką docelową (np. mięśniowa) Zbudowane są z 2 części: ● neuron presynaptyczny n Nadawczy +++ POBUDZATACE HAMUTACE acetylocholina GABA glicyna dopamina serotonina POTENCJAŁ CZYNNOŚCIOWY Synapsy chemiczne Kiedy sygnał elektryczny (impuls nerwowy) dociera do zakończenia aksonu, zostaje przemieniony w sygnał chemiczny poprzez wydzielanie neuroprzekaźnika (neurotransmitera/mediatora) z pęcherzyków blony presynaptycznej do szczeliny synaptycznej. Neuroprzekaźnik wiąże się z receptorami w błonie postsynaptycznej. adrenalina histamina noradrenalina + + + + + ● SYNAPSA Po połączeniu następuje depolaryzacja błony. W wyniku wydzielania i Tączenia neurotransmiterów występuje opóźnienie w działaniu synapsy chemicznej. Z powodu istnienia wielu różnych neuroprzekaźników i receptorow synapsa chemiczna działa wybiórczo. Neuroprzekaźniki neuron postsynaptyczny "Odbierajacy" presynaptyczna część błona komórkowa zakończenia aksonu postsynaptyczna częśc-błona komórkowa dendrytu innego neuronu Pomiędzy tymi dwoma częściami znajduje się szczelina synaptyczna Synapsy elektryczne Wypustki komórek znajdują się bardzo blisko siebie, dzięki czemu powstaje efekt ciągłości elektrycznej. Umożliwi to bardzo szybkie przekazywanie sygnału elektrycznego z jednej komórki na drugą. Występują bezpośrednie, fizyczne połączenie między neuronem presynaptycznym a postsynaptycznym Mogą przewodzić impuls w obu kierunkach (często) SZCZELINA SYNAPTYCZNA, RECEPTOR- NEURON PRESYNAPTYCZNY Ca 2+ NEURON POSTSYNAPTYCZNY NEURON PRESYNAPTYCZNY NEURON Ca 2+ POST SYNAPTYCZNY KANAŁY TONOWE istota szara OŚRODKOWY UKŁAD NERWOWY OUN prawa półkula SOMATYCZNY UKŁAD NERWOWY zależny od woli BUDOWA MÓZGU Istota 62ara, to przylegające do siebie ciała komórek otrzymuje informacje np. od narządów zmysłów i przekazuje informacje do mięśni szkieletowych Istota biała to skupiska wypustek neuronów (włókna nerwowe) UKŁAD NERWOWY CZĘŚĆ WSPÓŁCZULNA kieruje praca narządów podczas mobilizacji istota biała lewa półkula pień mózgu OBWODOWY UKŁAD NERWOWY AUTONOMICZNY UKŁAD NERWOWY nie zależy od woli przekazuje informacje do narządów, wewnętrznych CZĘŚĆ PRZYWSPÓŁCZULNA odpowiada za pracę narządów podczas odpoczunku śródmózgowie most nerwy czuciowe nenwy ruchowe rdzeń przedłużony kora mózgowa spoidło kresomózgowie międzymózgowie móżdżek mózg BUDOWA OŚRODKOWEGO UKŁADU NERWOWEGO Należą do niego mózgowie oraz rdzeń kręgowy.. MOZGOWIE PODZIAŁ: KRESOMOZGOWIE, to największa część mózgowia Składa się z obu półkul połączonych spoidłem wielkim. Pokryle jest korą mózgową zbudowaną z istoty szarej. Bruzdy znajdujące się. na powierzchni półkul, dzielą je na 4 części: Plat czołowy pamięć, ośrodek czynności ruchowych i psychicznych Plat ciemieniowy ośrodek czucia (dotyk, bol, ciepło) Plat skroniowy - ośrodek rozumienia wrażeń słuchowych i mowy. • Plat potyliczny - ośrodki wzrokowe Międzymózgowie, to centrum koordynacji nerwowo-hormonalnej. Znajduje się w nim ważne gruczoły wydzielnicze (podwzgórze) oraz liczne aśrodki motywacuine (głodu, sytości, pragnienia, agresii popędu) Śródmózgowie, występują w nim ośrodki słuchu i wzroku. Odpowiada za zmianę średnic źrenic, ruch powiek Tytomózgowie (możdżek i most) Możdżek koordynuje ruch i napięcie mięśni szkieletowych • Most jest miejscem przebiequ drog nerwowych OŚRODKI W KORZE MÓZGOWEJ 20 Ośrodek wzroku Nadrzędny ośrodek mowy. Ośrodek Wzrokowy mowy SKRONIOWY podwzgórze przysadka kresomózgowie międzymózgowie śródmózgowie most CIEMIENIOWY POTYLICZNY cialo modzelowate móżdżek tyłomózgowie wtórne (móżdżek i most) rdzeń przedłużony Ośrodek ruchowy mowy - umożliwia tworzenie głosek i sylab Ośrodek stuchu - odbiera sygnały 2 narządów słuchu. umożliwia czytanie UKŁAD LIMBICZNY Odpowiada za zachowania, emocje, motywację i zachowania seksualne. Procesy w nim zachodzące mają wpływ na podejmowanie decyzji przechowywane informacje (zapamiętywanie) i osobowość. Jest zbudowany z: ● Hipokamp - uczenie się, pamięć długotrwała •Zakret hipokampa - pamięć przestrzenna zakręt obręczy Ciało miqdalowate -kontrola emocji, popęd CiaTo suteczkowate ● podwzgórze Część podwzgórza - reakcie obronne, jedzenie Zakręt obręczy - ocena zachowani pamięć emocjowane Sklepienie przekazywanie sygnałów (hipokamp-podwzq.) Część wzgórza - kontrola snu i stanu czuwania ciało suteczkowate sznur boczny istoty białej korzeń ruchowy (przedni) RDZEŃ KRĘGOWY To_Szlak komunikacyjny. Znajdują się to drogi wstępujące (od nerwow obwodowego układu nerwowego do mózgowia) i drogi zstępujące Cod mózgowia do nerwow OUN ) BUDOWA Drogi wstępujące i zstępujące tworzą istotę białą, która znajduje się w zewnętrznej części rdzenia kręgowego. Wewnatrz rdzenia jest istota szara Kanal centralny wypelnia płyn rdzeniowo-mózgowy spoidło szare nerw rdzeniowy przestrzeń podpajęczynówkowa istota szara istota biała korzeń czuciowy (tylny) rogi przednie kanał (brzuszne) centralny ochrona OUN Wyrównuje zmiany ciśnienia wewnątrz czaszki przegroda przezroczysta zwój rdzeniowy czuciowy rogi tylne (grzbietowe) bruzda pośrodkowa tylna sznur tylny istoty białej opona miękka opona pajęcza opona twarda komory mózgu PŁYN RDZENIOWO-MÓZGOWY To przesącz osocza krwi. Kraży w komorach mozgu, przestrzeni podpajęczynówkowej i kanale centralnum. FUNKCIE: ciało migdałowate ● przestrzeń podpajęczynówkowa ziarnistość pajęczynówki zatoka żylna kanał centralny rdzenia kręgowego FUNKCJE Rdzeń kręgowy przewodzi impulsy nerwowe między mózgowiem, a układem obwodowym Uczestniczy w odruchach bezwarunkowych czaszka sklepienie Przekrój poprzeczny przez rdzeń kręgowy opona twarda Ⓒ ścięgno zatoka żylna Ⓒ wzgórze prawa półkula mózgu OPONY MÓZGOWO-ROZENIOWE Zapewniają ochronę przed urazami mechanicznymi AUSSI TOY W hipokamp istota biała lewa półkula mózgu zakręt hipokampa skóra ziarnistości pajęczynówki Ⓒ kanał rdzeniowy istota szara tkanka podskórna opona pajęcza Ⓒ przestrzeń podpajęczynówkowa naczynie krwionośne opona miękka BARIERA KREW-MÓZG Tworzą ją nieprzepuszczalne dla wielocząsteczkowych substancji, ścianu naczyń Włosowatych i komórki alejowe., Nie przepuszcza np. leków ale przepuszcza jest dla glukozy i aminokwasów. Tej rolą jest ochrona płynu rdzeniowo-mózgowego przed substancjami, które mogą przeniknąć z krwi i zaburzyć funkcjonowanie neuronów. BUDOWA OBWODOWEGO UKŁADU NERWOWEGO Zwężenie źrenic Wydzielanie wodnistej śliny • Zwężenie oskrzeli ● Hamowanie akcji serca Wzrost perystaltyki jelit Spadek stężenia. glukozy we krwi Spadek uwalniania adrenaliny. PRZYWSPÓŁCZULNY WSPÓŁCZULNY hamujący pień pobudzający mózgu ACH ACH ww Przełączenie! ● I hup3ja млau 0000 ● rdzeń kręgowy Rozszerzone źrenice Wydzielanie gęstej śliny Rozszerzone oskrzela Przyśpieszona akcja serca Spowolnienie perystaltyki jelit •Werast stężenia glukozy we krwi • Uwalnianie adrenaliny ● ŁUK ODRUCHOWY Odruch, to szubka, automatyczna reakcja organizmu na bodziec ze środowiska zewnętrznego lub wewnętrznego ● tuk odruchowy, to droga jaką przebywa pobudzenie od receptora do efektora. Biorą w niej udział: receptor - wyspecjalizowane, struktury, w których pod wpływem bodźca powstaje pobudzenie droga nerwowa dośrodkowa (czuciowa) - prowadzi impulsy 2 receptora do ośrodkowego UN • ośrodek nerwowy - za pośrednictwem neuronu ruchowego przekazuje informacię 2 receptora do efektora droga nerwowa odśrodkowa (ruchowa) - przewodzi impuls z ośrodka do narządu wykonawczego efektor - narząd wykonawczy (np. mięsień szkieletowy, mięśnie gładkie lub gruczołu) ● ODRUCH BEZWARUNKOWY (WRODZONE) Powstają za pośrednictwem ośrodków mózgowia (położonych poza obszarem kory), oraz rdzenia kręgowego (bez udziału kory !!!) Nerwy wywołują odruch przed powiadomieniem mdzqu ● Są to odruchy niezbędne do życia np. odruchy obronne odruch ssania ● ● odruch wydzielania śliny od ruch związane z utrzymaniem postawy ciała odruch wykrztusny PAMIĘĆ, to zdolność do przechowywania, odtwarzania i przetwarzania informacji DŁUGOTRWAŁA ● SENSORYCZNA (ZMYSŁOWA, BARDZO KRÓTKA) ● Ma znaczną pojemność • Jest bardzo krótka (ok 1s) Przechowuje informacje docierające za pośrednictwem zmysłów (np. dźwięk, dotuk zapach) PRZEBIEG INFORMACTI wejście pamięć informacii Sensoryczna KRÓTKOTRWALA (OPERACYJNA) ● Ma niewielka pojemność ● Przechowuje informacje do kilku minut -Zachodzą przy udziale ośrodków kory mozgowej Powstaia, w ciaar catego iucia 2 na skutek (wielokrotnego) kojarzenia bodźca kluczowego (wywołującego odruch bezw.) bodźcem obojętnym Nieutrwalane odruchy warunkowe słabną lub zanikają Mają znaczenie adaptacyjne dla organizmu pamięć krótkotrwała ODRUCH WARUNKOWY (NABYTE) ● Umożliwia zapamiętanie na krótki czas np. kilku cyfr ● Wymaga powtarzania informacja przypominana. pamięć długotrwała ● Ma nieograniczoną pojemność Przechowywane są to powtarzane informacje z pamięci krótkotrwałej Przyczyną trudności z odtworzeniem informacji z pamięci długotrwałej może być: brak koncentracji nieużywanie zapamiętanych informacji ● ● ZABURZENIA UKŁADU NERWOWEGO STRES Reakcija organizmu na działanie niekorzystnych bodźców (stresorów). Pod wpływem stresu dochodzi do aktywacji układu współczulnego. Przewlekły stres prowadzi do głębokich zaburzeń czynności psychicznych i fizycznych. Zwiększa się ryzyko rozwoju miażdżycy oraz osłabienie reakcji odpornościowych. DEPRESTA Zaburzenie psychiczne charakteryzujące się spadkiem aktywności, lękiem, obniżonym nastrojem Przyczyną może być stres, choroba lub wrodzona skłonność Leczenie polega na farmakoterapii i psychoterapii ● SEN ● To stan czynnościowy OśUN. Test to czas na regenerację orqanizmu Brak snu powoduje : drżenie kończyn i trudności z koncentracją i upośledzenie układu odpornościowego; śmierd

Biologia /

Układ nerwowy

Układ nerwowy

user profile picture

Ola Struzik

160 Followers
 

4/2/3

Notatka

Ta zawartość jest dostępna tylko w aplikacji Knowunity.

 UKŁAD NERWOWY
OŚRODKOWY
BUDOWA UKŁADU NERWOWEGO
Komórki nerwowe-neurony
L> zadaniem neuronów jest przesyłanie impulsów nerwowych
BUDOWA.
mi

Otwórz aplikację

Notatka z układu nerwowego na podstawie biomedici, kursu i podręcznika.

Podobne notatki

user profile picture

2

Tkanka nerwowa

Know Tkanka nerwowa  thumbnail

3

 

2/3

user profile picture

1

Tkanka nerwowa

Know Tkanka nerwowa thumbnail

32

 

1/2/3

W

7

Układ Nerwowy

Know Układ Nerwowy  thumbnail

38

 

2/3

user profile picture

1

Układ nerwowy

Know Układ nerwowy thumbnail

7

 

5/6/7

UKŁAD NERWOWY OŚRODKOWY BUDOWA UKŁADU NERWOWEGO Komórki nerwowe-neurony L> zadaniem neuronów jest przesyłanie impulsów nerwowych BUDOWA. mitochondrium tigroid (ciałko Nissla) jądro komórkowe kolbka końcowa 。 akson mitochondrium PODZIAŁ pęcherzyk cytoplazmatyczny neurofibryle oligodendrocyt zwój nerwowy komórka mezogleju • neurony czuciowe - przewodzą impulsy nerwowe od receptorów do neurony ruchowe- przewodzą impulsy nerwowe od OUN do receptorów neurony pośrednie linterneurony)- występują pomiędzy neuronami czuciowymi i ruchowymi -lemocyt (komórka Schwanna) BUDOWA NERWU OBWODOWY ciało komórki Komórki glejowe pomocnicze, pełnią funkcje podporową i odżywczą PODZIAŁ onerwie astrocyt -ependymocyt nanerwie odpowiada za organizacje i koordynacje procesów zachodzących w organizmie. śródnerwie żyła tętnica dendryt cialo komorki (perykarion), to część neuronu otaczającą jądro komórkowe dendruty, to wypustki przewodzące impuls do ciała komorki wiokna nerwowe aksony, to wypustki fiqroid (ciałka Nissla), to siateczka wewnątrzplazmatyczna szorstka neurofibryle, to białkowe włókna odpowiadają za transport wewnątrzkomórkowy np. białek kolbka końcowa, to zakończenie aksonu W neuronie zachodzą zwykłe procesy, takie same jak w innych komórkach astrocyty biorą udział w transporcie substancji odżywczych osłonka mielinowa -akson komórki mezogleju pełnią funkcję odpornościowa chronią komórki nerwowe W biorą udział w tworzeniu bariery krew-mozq→ umożliwia selektywny przepływ substancji lemocyty/komorki Schwanna Nerwy przekazują informację pomiędzy OUN, a resztą części ciała tworzą osłonki wokól włókien nerwowych - osłonka mielinowa +40 Napięcie (mv) -55 O potencijal bichowy S -70 Potencjał czynnościowy EPSP sumuje się leby deplowatc Prog EPSP EPSP 0 1 Stan spoczynku 2 3 Czas (ms) neuron wielobiegunowy 4 5 neuron jednobiegunowy neuron pseudojednobiegunowy neuron dwubiegunowy z krwi do płynu rdzeniowo-mózgowego przyśpiesza przewodzenie impulsu nerwowego, który rozchodzi się w sposób skokowy pomiędzy przerwami w osłonce Potencjał spoczynkowy - roźnica Tadunków w neuronie. Potencjał czynnościowy - powstaje na skutek pobudzenia neuronu EPSP (postsynaptyczny potencjał pobudzający) - powstaje kiedy neurotransmiter powoduje wzrost przepuszczalności blony dla jonów Nat IPSP(postsynaptyczny potencjał hamujący-powstaje kiedy neurotransmiter zmienia właściwości błony: jony K+ dufundują do wnętrza,...

Nie ma nic odpowiedniego? Sprawdź inne przedmioty.

Więcej zabawy podczas nauki z nami

Pomoc w odrabianiu zadań domowych

Dzięki funkcji zadawania pytań możesz w każdej chwili zadać pytanie i uzyskać odpowiedź od innych uczniów.

Ucz się razem z innymi

Dzięki Knowunity otrzymujesz materiały do nauki od innych w nowoczesny i wygodny sposób, aby jak najlepiej się uczyć. Tutaj uczniowie dzielą się swoją wiedzą, wymieniają się pomysłami i pomagają sobie nawzajem.

Bezpieczne i sprawdzone

Niezależnie od tego, czy chodzi o streszczenia, ćwiczenia czy notatki, Knowunity gromadzi wszystkie treści i tworzy bezpieczne środowisko nauki, do którego dziecko może mieć dostęp w dowolnym momencie.

Pobierz aplikację

Knowunity

Dziel się wiedzą

Otwórz aplikację

Alternatywny zapis:

a jony CT na zewnątrz PRZEWODZENIE IMPULSU NERWOWEGO zachodzi dzięki różnicy potencjałów, która wytwarza napięcie, a w konsekwencji rozchodzi się impuls. Przewodzenie impulsu odbywa się jednokierunkowo: dendrut cialo komórki akson neuron 1 synapsa dendryt cialo komórki akson neuron 2 1. Polaryzacja Polaryzacja błony komórkowej następuje, kiedy w kiedy wewnątrz neuronu jest Tadunek ujemny, a na zewnątrz dodatni. Spolaryzowana błona oznacza, że komórka wyjawia potencjał spoczynkowy, czyli wykazuje zdolność do wybudzenia. Działanie bodźca powoduje otwarcie kanałów jonowych zwiększa się przepuszczalność błony dla jonów Nat W chwili pojawienia sie potencjału czynnościowego potencijal po obu stronach blony staje się dodatni przez napływ dodatnio naładowanych jonow Repolaryzacja błony polega do stanu polaryzacji. Następuje zamknięcie kanałów jonowych + polega na przywróceniu błony jony Nat Pompa sodowo-potasowa usuwa 2 wnętrza komórki jony Nat i transportuje tam jony Kt + W trakcie potencjału czynnościowego błona komórki jest niepobudliwa, czyli neuron nie może wytworzyć nowego potencjału czynnościowego. Jest to tzw. okres niepobudliwości (refrakcji). 3. Repolaryzacja + + kanały jonowe w Za utrzymanie potencjału spoczynkowego odpowiada pompa sodowo-potasowa, która znajduje się komórkowej. Pompa aktywnie wypompowuje dodatnie jony sodu (Nat) na zewnątrz, a vjemne jony potasu (K) błonie do jej wnętrza. 2. Depolaryzacja + + ·10 synaps + + ·1·10 dendryt ciało neuron 3 Pompa sodowo-potasowa + + + + + + + jony K+ + + +1 +1 Nerw albo przewodzi impuls całkowicie, albo wcale go nie przewodzi. Bodziec, który wywołuje depolaryzacje to bodziec progowy. Natomiast bodźce, które nie wywołują reakcji to bodźce podprogowe. SYNAPSY To miejsce komunikacji między dwoma neuronami lub neuronem i komórką docelową (np. mięśniowa) Zbudowane są z 2 części: ● neuron presynaptyczny n Nadawczy +++ POBUDZATACE HAMUTACE acetylocholina GABA glicyna dopamina serotonina POTENCJAŁ CZYNNOŚCIOWY Synapsy chemiczne Kiedy sygnał elektryczny (impuls nerwowy) dociera do zakończenia aksonu, zostaje przemieniony w sygnał chemiczny poprzez wydzielanie neuroprzekaźnika (neurotransmitera/mediatora) z pęcherzyków blony presynaptycznej do szczeliny synaptycznej. Neuroprzekaźnik wiąże się z receptorami w błonie postsynaptycznej. adrenalina histamina noradrenalina + + + + + ● SYNAPSA Po połączeniu następuje depolaryzacja błony. W wyniku wydzielania i Tączenia neurotransmiterów występuje opóźnienie w działaniu synapsy chemicznej. Z powodu istnienia wielu różnych neuroprzekaźników i receptorow synapsa chemiczna działa wybiórczo. Neuroprzekaźniki neuron postsynaptyczny "Odbierajacy" presynaptyczna część błona komórkowa zakończenia aksonu postsynaptyczna częśc-błona komórkowa dendrytu innego neuronu Pomiędzy tymi dwoma częściami znajduje się szczelina synaptyczna Synapsy elektryczne Wypustki komórek znajdują się bardzo blisko siebie, dzięki czemu powstaje efekt ciągłości elektrycznej. Umożliwi to bardzo szybkie przekazywanie sygnału elektrycznego z jednej komórki na drugą. Występują bezpośrednie, fizyczne połączenie między neuronem presynaptycznym a postsynaptycznym Mogą przewodzić impuls w obu kierunkach (często) SZCZELINA SYNAPTYCZNA, RECEPTOR- NEURON PRESYNAPTYCZNY Ca 2+ NEURON POSTSYNAPTYCZNY NEURON PRESYNAPTYCZNY NEURON Ca 2+ POST SYNAPTYCZNY KANAŁY TONOWE istota szara OŚRODKOWY UKŁAD NERWOWY OUN prawa półkula SOMATYCZNY UKŁAD NERWOWY zależny od woli BUDOWA MÓZGU Istota 62ara, to przylegające do siebie ciała komórek otrzymuje informacje np. od narządów zmysłów i przekazuje informacje do mięśni szkieletowych Istota biała to skupiska wypustek neuronów (włókna nerwowe) UKŁAD NERWOWY CZĘŚĆ WSPÓŁCZULNA kieruje praca narządów podczas mobilizacji istota biała lewa półkula pień mózgu OBWODOWY UKŁAD NERWOWY AUTONOMICZNY UKŁAD NERWOWY nie zależy od woli przekazuje informacje do narządów, wewnętrznych CZĘŚĆ PRZYWSPÓŁCZULNA odpowiada za pracę narządów podczas odpoczunku śródmózgowie most nerwy czuciowe nenwy ruchowe rdzeń przedłużony kora mózgowa spoidło kresomózgowie międzymózgowie móżdżek mózg BUDOWA OŚRODKOWEGO UKŁADU NERWOWEGO Należą do niego mózgowie oraz rdzeń kręgowy.. MOZGOWIE PODZIAŁ: KRESOMOZGOWIE, to największa część mózgowia Składa się z obu półkul połączonych spoidłem wielkim. Pokryle jest korą mózgową zbudowaną z istoty szarej. Bruzdy znajdujące się. na powierzchni półkul, dzielą je na 4 części: Plat czołowy pamięć, ośrodek czynności ruchowych i psychicznych Plat ciemieniowy ośrodek czucia (dotyk, bol, ciepło) Plat skroniowy - ośrodek rozumienia wrażeń słuchowych i mowy. • Plat potyliczny - ośrodki wzrokowe Międzymózgowie, to centrum koordynacji nerwowo-hormonalnej. Znajduje się w nim ważne gruczoły wydzielnicze (podwzgórze) oraz liczne aśrodki motywacuine (głodu, sytości, pragnienia, agresii popędu) Śródmózgowie, występują w nim ośrodki słuchu i wzroku. Odpowiada za zmianę średnic źrenic, ruch powiek Tytomózgowie (możdżek i most) Możdżek koordynuje ruch i napięcie mięśni szkieletowych • Most jest miejscem przebiequ drog nerwowych OŚRODKI W KORZE MÓZGOWEJ 20 Ośrodek wzroku Nadrzędny ośrodek mowy. Ośrodek Wzrokowy mowy SKRONIOWY podwzgórze przysadka kresomózgowie międzymózgowie śródmózgowie most CIEMIENIOWY POTYLICZNY cialo modzelowate móżdżek tyłomózgowie wtórne (móżdżek i most) rdzeń przedłużony Ośrodek ruchowy mowy - umożliwia tworzenie głosek i sylab Ośrodek stuchu - odbiera sygnały 2 narządów słuchu. umożliwia czytanie UKŁAD LIMBICZNY Odpowiada za zachowania, emocje, motywację i zachowania seksualne. Procesy w nim zachodzące mają wpływ na podejmowanie decyzji przechowywane informacje (zapamiętywanie) i osobowość. Jest zbudowany z: ● Hipokamp - uczenie się, pamięć długotrwała •Zakret hipokampa - pamięć przestrzenna zakręt obręczy Ciało miqdalowate -kontrola emocji, popęd CiaTo suteczkowate ● podwzgórze Część podwzgórza - reakcie obronne, jedzenie Zakręt obręczy - ocena zachowani pamięć emocjowane Sklepienie przekazywanie sygnałów (hipokamp-podwzq.) Część wzgórza - kontrola snu i stanu czuwania ciało suteczkowate sznur boczny istoty białej korzeń ruchowy (przedni) RDZEŃ KRĘGOWY To_Szlak komunikacyjny. Znajdują się to drogi wstępujące (od nerwow obwodowego układu nerwowego do mózgowia) i drogi zstępujące Cod mózgowia do nerwow OUN ) BUDOWA Drogi wstępujące i zstępujące tworzą istotę białą, która znajduje się w zewnętrznej części rdzenia kręgowego. Wewnatrz rdzenia jest istota szara Kanal centralny wypelnia płyn rdzeniowo-mózgowy spoidło szare nerw rdzeniowy przestrzeń podpajęczynówkowa istota szara istota biała korzeń czuciowy (tylny) rogi przednie kanał (brzuszne) centralny ochrona OUN Wyrównuje zmiany ciśnienia wewnątrz czaszki przegroda przezroczysta zwój rdzeniowy czuciowy rogi tylne (grzbietowe) bruzda pośrodkowa tylna sznur tylny istoty białej opona miękka opona pajęcza opona twarda komory mózgu PŁYN RDZENIOWO-MÓZGOWY To przesącz osocza krwi. Kraży w komorach mozgu, przestrzeni podpajęczynówkowej i kanale centralnum. FUNKCIE: ciało migdałowate ● przestrzeń podpajęczynówkowa ziarnistość pajęczynówki zatoka żylna kanał centralny rdzenia kręgowego FUNKCJE Rdzeń kręgowy przewodzi impulsy nerwowe między mózgowiem, a układem obwodowym Uczestniczy w odruchach bezwarunkowych czaszka sklepienie Przekrój poprzeczny przez rdzeń kręgowy opona twarda Ⓒ ścięgno zatoka żylna Ⓒ wzgórze prawa półkula mózgu OPONY MÓZGOWO-ROZENIOWE Zapewniają ochronę przed urazami mechanicznymi AUSSI TOY W hipokamp istota biała lewa półkula mózgu zakręt hipokampa skóra ziarnistości pajęczynówki Ⓒ kanał rdzeniowy istota szara tkanka podskórna opona pajęcza Ⓒ przestrzeń podpajęczynówkowa naczynie krwionośne opona miękka BARIERA KREW-MÓZG Tworzą ją nieprzepuszczalne dla wielocząsteczkowych substancji, ścianu naczyń Włosowatych i komórki alejowe., Nie przepuszcza np. leków ale przepuszcza jest dla glukozy i aminokwasów. Tej rolą jest ochrona płynu rdzeniowo-mózgowego przed substancjami, które mogą przeniknąć z krwi i zaburzyć funkcjonowanie neuronów. BUDOWA OBWODOWEGO UKŁADU NERWOWEGO Zwężenie źrenic Wydzielanie wodnistej śliny • Zwężenie oskrzeli ● Hamowanie akcji serca Wzrost perystaltyki jelit Spadek stężenia. glukozy we krwi Spadek uwalniania adrenaliny. PRZYWSPÓŁCZULNY WSPÓŁCZULNY hamujący pień pobudzający mózgu ACH ACH ww Przełączenie! ● I hup3ja млau 0000 ● rdzeń kręgowy Rozszerzone źrenice Wydzielanie gęstej śliny Rozszerzone oskrzela Przyśpieszona akcja serca Spowolnienie perystaltyki jelit •Werast stężenia glukozy we krwi • Uwalnianie adrenaliny ● ŁUK ODRUCHOWY Odruch, to szubka, automatyczna reakcja organizmu na bodziec ze środowiska zewnętrznego lub wewnętrznego ● tuk odruchowy, to droga jaką przebywa pobudzenie od receptora do efektora. Biorą w niej udział: receptor - wyspecjalizowane, struktury, w których pod wpływem bodźca powstaje pobudzenie droga nerwowa dośrodkowa (czuciowa) - prowadzi impulsy 2 receptora do ośrodkowego UN • ośrodek nerwowy - za pośrednictwem neuronu ruchowego przekazuje informacię 2 receptora do efektora droga nerwowa odśrodkowa (ruchowa) - przewodzi impuls z ośrodka do narządu wykonawczego efektor - narząd wykonawczy (np. mięsień szkieletowy, mięśnie gładkie lub gruczołu) ● ODRUCH BEZWARUNKOWY (WRODZONE) Powstają za pośrednictwem ośrodków mózgowia (położonych poza obszarem kory), oraz rdzenia kręgowego (bez udziału kory !!!) Nerwy wywołują odruch przed powiadomieniem mdzqu ● Są to odruchy niezbędne do życia np. odruchy obronne odruch ssania ● ● odruch wydzielania śliny od ruch związane z utrzymaniem postawy ciała odruch wykrztusny PAMIĘĆ, to zdolność do przechowywania, odtwarzania i przetwarzania informacji DŁUGOTRWAŁA ● SENSORYCZNA (ZMYSŁOWA, BARDZO KRÓTKA) ● Ma znaczną pojemność • Jest bardzo krótka (ok 1s) Przechowuje informacje docierające za pośrednictwem zmysłów (np. dźwięk, dotuk zapach) PRZEBIEG INFORMACTI wejście pamięć informacii Sensoryczna KRÓTKOTRWALA (OPERACYJNA) ● Ma niewielka pojemność ● Przechowuje informacje do kilku minut -Zachodzą przy udziale ośrodków kory mozgowej Powstaia, w ciaar catego iucia 2 na skutek (wielokrotnego) kojarzenia bodźca kluczowego (wywołującego odruch bezw.) bodźcem obojętnym Nieutrwalane odruchy warunkowe słabną lub zanikają Mają znaczenie adaptacyjne dla organizmu pamięć krótkotrwała ODRUCH WARUNKOWY (NABYTE) ● Umożliwia zapamiętanie na krótki czas np. kilku cyfr ● Wymaga powtarzania informacja przypominana. pamięć długotrwała ● Ma nieograniczoną pojemność Przechowywane są to powtarzane informacje z pamięci krótkotrwałej Przyczyną trudności z odtworzeniem informacji z pamięci długotrwałej może być: brak koncentracji nieużywanie zapamiętanych informacji ● ● ZABURZENIA UKŁADU NERWOWEGO STRES Reakcija organizmu na działanie niekorzystnych bodźców (stresorów). Pod wpływem stresu dochodzi do aktywacji układu współczulnego. Przewlekły stres prowadzi do głębokich zaburzeń czynności psychicznych i fizycznych. Zwiększa się ryzyko rozwoju miażdżycy oraz osłabienie reakcji odpornościowych. DEPRESTA Zaburzenie psychiczne charakteryzujące się spadkiem aktywności, lękiem, obniżonym nastrojem Przyczyną może być stres, choroba lub wrodzona skłonność Leczenie polega na farmakoterapii i psychoterapii ● SEN ● To stan czynnościowy OśUN. Test to czas na regenerację orqanizmu Brak snu powoduje : drżenie kończyn i trudności z koncentracją i upośledzenie układu odpornościowego; śmierd