Układ szkieletowy - klasa 7 (Nowa Era) - Biologia Dział 2

Funkcje szkieletu i jego budowa

Szkielet to nie tylko "wieszak" dla Twojego ciała! Szkielet pełni trzy główne funkcje: stanowi rusztowanie ciała (dzięki czemu nie jesteś jak galareta), magazynuje sole mineralne (głównie wapń i fosfor) oraz uczestniczy w poruszaniu się (razem z mięśniami).

Szkielet osiowy to podstawa Twojej konstrukcji - składa się z czaszki, kręgosłupa, żeber i mostka. Te części chronią najważniejsze narządy, jak mózg i serce.

Czaszka składa się z wielu kości połączonych ze sobą. Najważniejsze to: kość czołowa (nad brwiami), kość ciemieniowa (na górze głowy), kość skroniowa (nad uszami) oraz szczęka i żuchwa (do żucia).

Ciekawostka: Twoja czaszka ma 22 kości, ale większość z nich jest ze sobą "sklejona" szwami kostnymi!

Budowa kości i praca mięśni

Kość długa ma prostą budowę: nasady na końcach i trzon pośrodku. W środku znajduje się szpik kostny, który produkuje komórki krwi - to jak fabryczka krwi w Twoich kościach!

Mięśnie szkieletowe działają w parach i są przeciwstawne. Kiedy mięsień dwugłowy ramienia (biceps) się kurczy, ramię się zgina. Ma dwa brzuśce i należy do zginaczy. Kiedy chcesz wyprostować ramię, pracuje jego przeciwnik.

W stawach maź stawowa działa jak olej w maszynie - zmniejsza tarcie między kośćmi podczas ruchu. Dzięki temu możesz się poruszać płynnie i bez bólu.

Pamiętaj podstawy: mięśnie szkieletowe są zbudowane z tkanki mięśniowej poprzecznie prążkowanej, a ścięgna (nie więzadła!) przyczepiają je do kości.

Ważne: Do pracy mięśni potrzebna jest energia z oddychania tlenowego!

Funkcje mięśni i szkielet kończyn

Mięśnie robią znacznie więcej niż tylko poruszanie Twoim ciałem! Regulują pracę narządów wewnętrznych (jak serce), biorą udział w termoregulacji (dlatego drżysz, gdy jest zimno) oraz pomagają w ruchach oddechowych.

Szkielet kończyn i ich obręczy to wszystkie kości rąk i nóg plus te, które je łączą z tułowiem. Należą tu: kość udowa, obojczyk, kość miedniczna, kość łokciowa i wiele innych.

W czaszce znajdziesz też inne ważne kości: kość jarzmową (pod okiem), kość potyliczną (z tyłu głowy), kość nosową oraz żuchwę (dolna szczęka, która się rusza).

Mięsień trójgłowy ramienia to przeciwnik bicepsa - ma trzy brzuśce i należy do prostowników. Kiedy się kurczy, Twoje ramię się prostuje.

Zapamiętaj: Więzadła łączą kość z kością, a ścięgna - mięsień z kością!

Wady aparatu ruchu i ich zapobieganie

Twój aparat ruchu może się zepsuć, jeśli o niego nie dbasz! Skolioza to boczne skrzywienie kręgosłupa - często przez złe siedzenie przy biurku lub noszenie ciężkiej torby na jednym ramieniu.

Nadmierna kifoza to wygięcie kręgosłupa do tyłu w odcinku piersiowym - powstaje przez garbienie się i złą postawę. Torebka stawowa otacza stawy i stabilizuje je podczas ruchu.

Energia do pracy mięśni pochodzi głównie z oddychania tlenowego, nie z fermentacji. Fermentacja to proces "awaryjny", gdy brakuje tlenu.

Żeby zapobiec wadom stóp: noś odpowiednie buty i rób ćwiczenia wzmacniające. Przeciwko krzywicy pomaga: odpowiednia dieta z witaminą D i wapniem oraz ekspozycja na słońce.

Rada: Dbaj o prawidłową postawę już teraz - Twój przyszły kręgosłup Ci za to podziękuje!