Polityka gospodarcza i fiskalna

Polityka gospodarcza obejmuje całokształt działań państwa, których celem jest wpływanie na gospodarkę. Można ją podzielić na politykę makroekonomiczną i mikroekonomiczną. Polityka makroekonomiczna dąży do równowagi gospodarki jako całości oraz utrzymywania lub osiągnięcia wysokiego tempa wzrostu gospodarczego. Polityka mikroekonomiczna natomiast rozwiązuje konkretne problemy gospodarcze w skali pojedynczych przedsiębiorstw.

Polityka fiskalna polega na określeniu poziomu podatków płaconych przez społeczeństwo, a także wydatków państwa. Może być ona restrykcyjna (wysokie podatki, niskie wydatki państwa) lub ekspansywna (wspierająca wzrost gospodarczy przez niskie stawki podatkowe i wysokie wydatki budżetowe).

Definicja: Cykl koniunkturalny (cykl gospodarczy) to okresowe wahania podstawowych mierników gospodarczych w górę lub w dół od głównego, długookresowego trendu.

Budżet państwa jest planem zawierającym roczne zestawienie dochodów i wydatków państwa. Podstawowym źródłem dochodów budżetowych są podatki.

Vocabulary: Ekspansywna polityka fiskalna - polityka wspierająca wzrost gospodarczy poprzez niskie stawki podatkowe i wysokie wydatki budżetowe.

Podstawy gospodarki rynkowej

Gospodarka rynkowa to system gospodarczy, w którym podmioty podejmują decyzje o sposobach produkcji, kierując się własnym interesem. Do podmiotów gospodarki rynkowej zalicza się gospodarstwa domowe, przedsiębiorstwa, państwo z jego instytucjami, a także instytucje samorządowe i podmioty ekonomii społecznej, takie jak stowarzyszenia i fundacje.

W przeciwieństwie do gospodarki rynkowej, gospodarka nakazowa (nazywana też nakazowo-rozdzielczą) to gospodarka planowa, w której dominuje państwowa własność czynników wytwórczych, a decyzje ekonomiczne są podejmowane centralnie.

Definicja: Rynek to ogół transakcji kupna i sprzedaży oraz warunków, w których one przebiegają.

Wyróżnia się różne rodzaje rynków, m.in. rynek dóbr i usług konsumpcyjnych, rynek czynników produkcji oraz rynek finansowy. Ze względu na zasięg przestrzenny można wyróżnić rynki: lokalny, regionalny, krajowy, międzynarodowy i globalny.

Highlight: Główne modele struktur rynkowych to: monopol, oligopol, konkurencja monopolistyczna oraz konkurencja doskonała.

Ważnymi pojęciami w gospodarce rynkowej są popyt i podaż. Popyt to zależność między ceną dobra a jego ilością, którą nabywcy są skłonni zakupić. Podaż natomiast to zależność między ceną dobra a jego ilością oferowaną na rynku przez producentów.