Opory Ruchu

Zastanawiałeś się kiedyś, dlaczego rower zatrzymuje się, gdy przestajesz pedałować? Odpowiedzialne za to są siły oporów ruchu, które dzielimy na dwa główne rodzaje: tarcie i opór ośrodka (np. opór wody czy powietrza).

Siła tarcia wzrasta wraz z siłą, która próbuje poruszyć ciało. Rozróżniamy tarcie statyczne (działa, gdy ciało nie porusza się) oraz tarcie kinetyczne (działa na poruszające się ciało). Ciekawostką jest to, że tarcie kinetyczne jest zawsze mniejsze niż maksymalne tarcie statyczne - dlatego łatwiej jest utrzymać przedmiot w ruchu niż wprawić go w ruch.

Na siłę tarcia wpływają głównie dwa czynniki: siła nacisku oraz rodzaj powierzchni. Tarcie powstaje, gdy nierówności powierzchni stykających się ciał zaczepiają o siebie - im bardziej gładkie powierzchnie, tym mniejsze tarcie. Możemy je zmniejszać poprzez toczenie (np. używając kół) lub smarowanie. Pamiętaj jednak, że tarcie nie zawsze jest niepożądane - bez niego nie moglibyśmy chodzić!

Czy wiesz, że? Gdyby nie było tarcia, nie mógłbyś zrobić nawet jednego kroku! Twoje stopy ślizgałyby się po podłożu podobnie jak na lodzie, ale bez możliwości odbicia się.

Z kolei opór ośrodka działa wyłącznie na poruszające się ciała i zależy od trzech czynników: rodzaju ośrodka (większy w wodzie niż w powietrzu), prędkości (rośnie wraz z prędkością) oraz kształtu i rozmiaru ciała. Dlatego samochody i samoloty mają aerodynamiczne kształty, które zmniejszają opór powietrza.