Przed przybyciem Europejczyków, Ameryka i inne kontynenty były domem dla... Pokaż więcej
Historia1,287 wyświetleń·Zaktualizowano May 23, 2026·2 stronyCywilizacje pozaeuropejskie: Majowie, Inkowie, Aztekowie oraz kultury Azji i Afryki
Aleksandra Kłodda@klodowa0703
1
of 2
Cywilizacje prekolumbijskie
Przed wyprawą Kolumba Ameryki zamieszkiwało około 50-75 milionów rdzennych mieszkańców, tworzących około 350 wspólnot plemiennych mówiących 150 różnymi językami. Ta różnorodność wynikała z wielu fal migracji z Azji.
Majowie zamieszkiwali Mezoamerykę - tereny od półwyspu Jukatan po Gwatemalę, Honduras i Salwador. Tworzyli miasta-państwa, w których podstawową strukturą społeczną był klan. Ich cywilizacja upadła w IX-X wieku, by odrodzić się 300 lat później. Porównywani do Greków ze względu na swoje osiągnięcia, Majowie rozwinęli ceramikę, architekturę, astronomię i matematykę. Stworzyli zaawansowany kalendarz podobny do naszego (365 dni, 18 miesięcy).
Aztekowie rozwinęli swoją cywilizację na terenie dzisiejszego środkowego Meksyku. Około 1200 roku przybyli na tereny zamieszkiwane wcześniej przez Tolteków. W XIV wieku założyli imponującą stolicę Tenochtitlán i rozpoczęli podbój innych plemion. Ich państwo miało formę federacji różnych plemion, gdzie najwyższego władcę (Tlacatecuhtli) uznawano za wodza-boga.
Inkowie stworzyli imperium obejmujące dzisiejszy Ekwador, Peru i północne Chile. Ich państwo było bardziej scentralizowane niż imperia Majów i Azteków. Na jego czele stał władca zwany inka, uznawany za syna boga słońca. Inkowie słynęli z rozbudowanej sieci dróg, zaawansowanej medycyny i imponujących budowli, jak górskie miasto Machu Picchu.
Ciekawostka! Religie cywilizacji prekolumbijskich były oparte na politeizmie astrobiologicznym - wierzono w wielu bogów utożsamianych z ciałami niebieskimi, zjawiskami przyrodniczymi lub zwierzętami.
2
of 2
Wielkie cywilizacje Azji i Afryki
W XV i XVI wieku Azję zamieszkiwały ludy na różnym poziomie rozwoju. Chiny były potęgą o ogromnych wpływach, rozciągających się na Tybet, Koreę i Wietnam. Wspierały rozwój rzemiosła i handlu, co zapewniało im dominację w regionie.
Japonia początkowo była podzielona na małe państewka, które udało się zjednoczyć dopiero w XVI wieku. Dokonał tego generał Toyotomi Hideyoshi, który wraz z innymi generałami sprawował władzę w imieniu cesarza. Gdy w latach 40. XVI wieku do Japonii zaczęli przybywać Europejczycy, wielu Japończyków przyjęło chrześcijaństwo. Władcy uznali to za zagrożenie dla jedności kraju i wprowadzili serię edyktów anty-chrześcijańskich, rozpoczynając okres izolacji Japonii.
Indie u schyłku średniowiecza były rozbite na muzułmańskie i hinduskie państewka. Na początku XVI wieku północną część subkontynentu zajęły plemiona afgańskie, tworząc potężne państwo Wielkiego Mogoła.
W Afryce najwyższy poziom rozwoju prezentował północny Sudan, utrzymujący kontakty z Arabami, co doprowadziło do przyjęcia islamu i znacznego rozwoju kulturowego. Na uwagę zasługuje też Etiopia - chrześcijańskie państwo, które mimo nieustannych najazdów arabskich zdołało zachować niezależność.
Warto wiedzieć! Kontakty między cywilizacjami miały ogromny wpływ na ich rozwój - Afryka czerpała z wiedzy Arabów, podczas gdy Japonia świadomie odizolowała się od wpływów europejskich, by chronić swoją tożsamość.
Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...
Czym jest Towarzysz AI z Knowunity?
Nasz asystent AI jest specjalnie dostosowany do potrzeb uczniów. W oparciu o miliony treści, które mamy na platformie, możemy udzielać uczniom naprawdę znaczących i trafnych odpowiedzi. Ale nie chodzi tylko o odpowiedzi, towarzysz prowadzi również uczniów przez codzienne wyzwania związane z nauką, ze spersonalizowanymi planami nauki, quizami lub treściami na czacie i 100% personalizacją opartą na umiejętnościach i rozwoju uczniów.
Gdzie mogę pobrać aplikację Knowunity?
Aplikację możesz pobrać z Google Play i Apple Store.
Czy aplikacja Knowunity naprawdę jest darmowa?
Tak, masz całkowicie darmowy dostęp do wszystkich notatek w aplikacji, możesz w każdej chwili rozmawiać z Ekspertami lub ich obserwować. Możesz użyć punktów, aby odblokować pewne funkcje w aplikacji, które również możesz otrzymać za darmo. Dodatkowo oferujemy usługę Knowunity Premium, która pozwala na odblokowanie większej liczby funkcji.
Podobne notatki
Najpopularniejsze notatki: Wczesne Ameryki
2Najpopularniejsze notatki z Historia
9M
Historiamieszko I i początki Polski
historia
45,7861
HistoriaI wojna światowa
Notatka jest z dzialu 5 w podręczniku ( wczoraj i dziś )
75,556178
D
HistoriaDrabina feudalna i hierarchia społeczna
Przeanalizuj zależności między poszczególnymi grupami społecznymi i dowiedz się, kto komu podlegał w systemie feudalnym.
53,5410
D
Historiadaty początki średniowiecza
daty
44,8944
H
Historiahistoria 1 wojna swiatowa
quiz o 1 wojie światowej
74,8587
HistoriaI Wojna Światowa: Kluczowe Wydarzenia
Zanurz się w kluczowe wydarzenia I wojny światowej, w tym przyczyny konfliktu, walki na frontach, rewolucje w Rosji oraz znaczenie sprawy polskiej. Ta notatka zawiera szczegółowe informacje o rewolucji lutowej i październikowej, traktacie wersalskim oraz polskich formacjach wojskowych. Idealna dla uczniów klasy 7, przygotowująca do egzaminów i zrozumienia historycznych kontekstów.
725,428839
M
HistoriaMieszko l i Bolesław Chrobry- Quiz z dat
Quiz dla klasy 5.
42,8261
HistoriaMiędzywojnie: Kryzys i Totalitaryzm
Analiza kluczowych wydarzeń w okresie międzywojennym, w tym traktat wersalski, narodziny faszyzmu, kryzys gospodarczy oraz wzrost totalitaryzmów w Niemczech i ZSRR. Zawiera omówienie reform Roosevelta, kultury masowej oraz przygotowań do II wojny światowej. Typ: podsumowanie.
831,2031,328
P
HistoriaPodstawy monarchii absolutnej we Francji
Poznasz kluczowe pojęcia, ramy czasowe oraz postać kardynała Richelieu jako twórcy potęgi Francji.
63,5571
Najpopularniejsze notatki
9
Język polskiPrzedwiośnie: Analiza Tematów
Zanurz się w analizę powieści 'Przedwiośnie' Stefana Żeromskiego. Odkryj kluczowe motywy, takie jak dojrzewanie, rewolucja i podróż, oraz ich znaczenie w kontekście niepodległej Polski. Notatka zawiera szczegółowe omówienie bohaterów, narracji oraz symboliki, co czyni ją idealnym materiałem do nauki i przygotowania do egzaminów.
1181,0357,270
Język polskiAnaliza Lalki Prusa
Szczegółowa analiza powieści 'Lalka' Bolesława Prusa, obejmująca kompozycję, problematykę, głównych bohaterów oraz kontekst społeczny Warszawy lat 70. i 80. XIX wieku. Zawiera omówienie miłości Wokulskiego do Izabeli Łęckiej, różnorodności narracji oraz otwartości zakończenia. Idealna dla studentów literatury i miłośników polskiej prozy.
4133,7894,300
Język polskiAnaliza 'Lalki' Prusa
Szczegółowa analiza powieści 'Lalka' Bolesława Prusa, obejmująca gatunek, czas i miejsce akcji, kluczowych bohaterów, oraz motywy literackie. Zawiera omówienie postaci Stanisława Wokulskiego jako romantyka i pozytywisty oraz realistyczny obraz Warszawy i Paryża. Idealne dla studentów literatury polskiej.
4130,3016,094
Język polskiMakbet: Analiza Tragedii Szekspira
Odkryj kluczowe cechy dramatu 'Makbet' Williama Szekspira, w tym złamanie zasady decorum, psychologię postaci oraz tematykę zbrodni i ambicji. Zrozum, jak Szekspir przekształca klasyczną tragedię, wprowadzając elementy fantastyki i psychologii. Idealne dla uczniów i studentów literatury. Typ: analiza literacka.
4104,1224,741
Język polskiWesele: Analiza Symboli
Zanurz się w głęboką analizę dramatu 'Wesele' Stanisława Wyspiańskiego. Odkryj kluczowe symbole, takie jak chochoł i złoty róg, oraz ich znaczenie w kontekście polskiego społeczeństwa przełomu XIX i XX wieku. Notatka zawiera omówienie genezy, kompozycji, tematów oraz portretu społecznego, co czyni ją idealnym materiałem do nauki i przygotowań do egzaminów.
1183,5347,867
Język polskiMłoda Polska: Kluczowe Tematy
Odkryj istotne cechy i motywy epoki Młodej Polski, w tym dekadentyzm, sztukę dla sztuki oraz wpływ filozofii Nietzschego i Schopenhauera. Analiza najważniejszych twórców, ich dzieł oraz typów bohaterów. Idealne dla studentów literatury i kultury polskiej.
1115,8844,978
Język polskiPrzedwiośnie: Kluczowe Motywy
Analiza powieści 'Przedwiośnie' Stefana Żeromskiego, obejmująca gatunek, czas i miejsce akcji, głównych bohaterów oraz szczegółowy plan wydarzeń. Zawiera omówienie kluczowych motywów literackich, takich jak patriotyzm, rewolucja, miłość i przemiana Cezarego Baryki. Idealne dla studentów przygotowujących się do egzaminów.
494,8543,550
W
Język polskiWprowadzenie do lektury Zemsta
Sprawdź znajomość czasu i miejsca akcji oraz głównych wątków komedii Aleksandra Fredry.
85,8240
Język polskiCzęści Mowy w Języku Polskim
Zrozumienie części mowy w języku polskim: rzeczownik, czasownik, przymiotnik, liczebnik, zaimek, przysłówek, spójnik, przyimek, partykuła i wykrzyknik. Przykłady i zastosowanie każdego z typów, aby ułatwić naukę i poprawić umiejętności językowe. Idealne dla uczniów i studentów.
826,530901
Nie ma nic odpowiedniego? Sprawdź inne przedmioty.
Zobacz, co mówią o nas nasi użytkownicy. Pokochali nas — pokochasz też i Ty.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Aplikacja jest bardzo prosta i dobrze przemyślana. Do tej pory znalazłem wszystko, czego szukałem i mogłem się wiele nauczyć z innych notatek! Na pewno wykorzystam aplikację do pomocy przy robieniu prac domowych! No i oczywiście bardzo pomaga też jako inspiracja do robienia swoich notatek.
Stefan Sużytkownik iOS
Ta aplikacja jest naprawdę świetna. Jest tak wiele notatek i pomocnych informacji [...]. Moim problematycznym przedmiotem jest język niemiecki, a w aplikacji jest w czym wybierać. Dzięki tej aplikacji poprawiłam swój niemiecki. Polecam ją każdemu.
Samantha Klichużytkownik Androida
Wow, jestem w szoku. Właśnie wypróbowałam aplikację, ponieważ widziałam ją kilka razy reklamowaną na TikToku jestem absolutnie w szoku. Ta aplikacja jest POMOCĄ, której potrzebujesz w szkole i przede wszystkim oferuje tak wiele rzeczy jak notatki czy streszczenia, które są BARDZO pomocne w moim przypadku.
Annaużytkownik iOS
Historia1,287 wyświetleń·Zaktualizowano May 23, 2026·2 stronyCywilizacje pozaeuropejskie: Majowie, Inkowie, Aztekowie oraz kultury Azji i Afryki
Aleksandra Kłodda@klodowa0703
Przed przybyciem Europejczyków, Ameryka i inne kontynenty były domem dla fascynujących cywilizacji, które rozwinęły zaawansowane kultury, systemy polityczne i osiągnięcia naukowe. Odkryjmy razem najważniejsze cywilizacje prekolumbijskie i pozaeuropejskie, które ukształtowały historię świata.
1
of 2Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!
- Dostęp do wszystkich materiałów
- Popraw swoje oceny
- Dołącz do milionów studentów
Cywilizacje prekolumbijskie
Przed wyprawą Kolumba Ameryki zamieszkiwało około 50-75 milionów rdzennych mieszkańców, tworzących około 350 wspólnot plemiennych mówiących 150 różnymi językami. Ta różnorodność wynikała z wielu fal migracji z Azji.
Majowie zamieszkiwali Mezoamerykę - tereny od półwyspu Jukatan po Gwatemalę, Honduras i Salwador. Tworzyli miasta-państwa, w których podstawową strukturą społeczną był klan. Ich cywilizacja upadła w IX-X wieku, by odrodzić się 300 lat później. Porównywani do Greków ze względu na swoje osiągnięcia, Majowie rozwinęli ceramikę, architekturę, astronomię i matematykę. Stworzyli zaawansowany kalendarz podobny do naszego (365 dni, 18 miesięcy).
Aztekowie rozwinęli swoją cywilizację na terenie dzisiejszego środkowego Meksyku. Około 1200 roku przybyli na tereny zamieszkiwane wcześniej przez Tolteków. W XIV wieku założyli imponującą stolicę Tenochtitlán i rozpoczęli podbój innych plemion. Ich państwo miało formę federacji różnych plemion, gdzie najwyższego władcę (Tlacatecuhtli) uznawano za wodza-boga.
Inkowie stworzyli imperium obejmujące dzisiejszy Ekwador, Peru i północne Chile. Ich państwo było bardziej scentralizowane niż imperia Majów i Azteków. Na jego czele stał władca zwany inka, uznawany za syna boga słońca. Inkowie słynęli z rozbudowanej sieci dróg, zaawansowanej medycyny i imponujących budowli, jak górskie miasto Machu Picchu.
Ciekawostka! Religie cywilizacji prekolumbijskich były oparte na politeizmie astrobiologicznym - wierzono w wielu bogów utożsamianych z ciałami niebieskimi, zjawiskami przyrodniczymi lub zwierzętami.
2
of 2Zarejestruj się, aby zobaczyć notatkę. To nic nie kosztuje!
- Dostęp do wszystkich materiałów
- Popraw swoje oceny
- Dołącz do milionów studentów
Wielkie cywilizacje Azji i Afryki
W XV i XVI wieku Azję zamieszkiwały ludy na różnym poziomie rozwoju. Chiny były potęgą o ogromnych wpływach, rozciągających się na Tybet, Koreę i Wietnam. Wspierały rozwój rzemiosła i handlu, co zapewniało im dominację w regionie.
Japonia początkowo była podzielona na małe państewka, które udało się zjednoczyć dopiero w XVI wieku. Dokonał tego generał Toyotomi Hideyoshi, który wraz z innymi generałami sprawował władzę w imieniu cesarza. Gdy w latach 40. XVI wieku do Japonii zaczęli przybywać Europejczycy, wielu Japończyków przyjęło chrześcijaństwo. Władcy uznali to za zagrożenie dla jedności kraju i wprowadzili serię edyktów anty-chrześcijańskich, rozpoczynając okres izolacji Japonii.
Indie u schyłku średniowiecza były rozbite na muzułmańskie i hinduskie państewka. Na początku XVI wieku północną część subkontynentu zajęły plemiona afgańskie, tworząc potężne państwo Wielkiego Mogoła.
W Afryce najwyższy poziom rozwoju prezentował północny Sudan, utrzymujący kontakty z Arabami, co doprowadziło do przyjęcia islamu i znacznego rozwoju kulturowego. Na uwagę zasługuje też Etiopia - chrześcijańskie państwo, które mimo nieustannych najazdów arabskich zdołało zachować niezależność.
Warto wiedzieć! Kontakty między cywilizacjami miały ogromny wpływ na ich rozwój - Afryka czerpała z wiedzy Arabów, podczas gdy Japonia świadomie odizolowała się od wpływów europejskich, by chronić swoją tożsamość.
Myśleliśmy, że nigdy nie zapytasz...
Czym jest Towarzysz AI z Knowunity?
Nasz asystent AI jest specjalnie dostosowany do potrzeb uczniów. W oparciu o miliony treści, które mamy na platformie, możemy udzielać uczniom naprawdę znaczących i trafnych odpowiedzi. Ale nie chodzi tylko o odpowiedzi, towarzysz prowadzi również uczniów przez codzienne wyzwania związane z nauką, ze spersonalizowanymi planami nauki, quizami lub treściami na czacie i 100% personalizacją opartą na umiejętnościach i rozwoju uczniów.
Gdzie mogę pobrać aplikację Knowunity?
Aplikację możesz pobrać z Google Play i Apple Store.
Czy aplikacja Knowunity naprawdę jest darmowa?
Tak, masz całkowicie darmowy dostęp do wszystkich notatek w aplikacji, możesz w każdej chwili rozmawiać z Ekspertami lub ich obserwować. Możesz użyć punktów, aby odblokować pewne funkcje w aplikacji, które również możesz otrzymać za darmo. Dodatkowo oferujemy usługę Knowunity Premium, która pozwala na odblokowanie większej liczby funkcji.
Podobne notatki
Najpopularniejsze notatki: Wczesne Ameryki
2Najpopularniejsze notatki z Historia
9M
Historiamieszko I i początki Polski
historia
45,7861
HistoriaI wojna światowa
Notatka jest z dzialu 5 w podręczniku ( wczoraj i dziś )
75,556178
D
HistoriaDrabina feudalna i hierarchia społeczna
Przeanalizuj zależności między poszczególnymi grupami społecznymi i dowiedz się, kto komu podlegał w systemie feudalnym.
53,5410
D
Historiadaty początki średniowiecza
daty
44,8944
H
Historiahistoria 1 wojna swiatowa
quiz o 1 wojie światowej
74,8587
HistoriaI Wojna Światowa: Kluczowe Wydarzenia
Zanurz się w kluczowe wydarzenia I wojny światowej, w tym przyczyny konfliktu, walki na frontach, rewolucje w Rosji oraz znaczenie sprawy polskiej. Ta notatka zawiera szczegółowe informacje o rewolucji lutowej i październikowej, traktacie wersalskim oraz polskich formacjach wojskowych. Idealna dla uczniów klasy 7, przygotowująca do egzaminów i zrozumienia historycznych kontekstów.
725,428839
M
HistoriaMieszko l i Bolesław Chrobry- Quiz z dat
Quiz dla klasy 5.
42,8261
HistoriaMiędzywojnie: Kryzys i Totalitaryzm
Analiza kluczowych wydarzeń w okresie międzywojennym, w tym traktat wersalski, narodziny faszyzmu, kryzys gospodarczy oraz wzrost totalitaryzmów w Niemczech i ZSRR. Zawiera omówienie reform Roosevelta, kultury masowej oraz przygotowań do II wojny światowej. Typ: podsumowanie.
831,2031,328
P
HistoriaPodstawy monarchii absolutnej we Francji
Poznasz kluczowe pojęcia, ramy czasowe oraz postać kardynała Richelieu jako twórcy potęgi Francji.
63,5571
Najpopularniejsze notatki
9Język polskiPrzedwiośnie: Analiza Tematów
Zanurz się w analizę powieści 'Przedwiośnie' Stefana Żeromskiego. Odkryj kluczowe motywy, takie jak dojrzewanie, rewolucja i podróż, oraz ich znaczenie w kontekście niepodległej Polski. Notatka zawiera szczegółowe omówienie bohaterów, narracji oraz symboliki, co czyni ją idealnym materiałem do nauki i przygotowania do egzaminów.
1181,0357,270
Język polskiAnaliza Lalki Prusa
Szczegółowa analiza powieści 'Lalka' Bolesława Prusa, obejmująca kompozycję, problematykę, głównych bohaterów oraz kontekst społeczny Warszawy lat 70. i 80. XIX wieku. Zawiera omówienie miłości Wokulskiego do Izabeli Łęckiej, różnorodności narracji oraz otwartości zakończenia. Idealna dla studentów literatury i miłośników polskiej prozy.
4133,7894,300
Język polskiAnaliza 'Lalki' Prusa
Szczegółowa analiza powieści 'Lalka' Bolesława Prusa, obejmująca gatunek, czas i miejsce akcji, kluczowych bohaterów, oraz motywy literackie. Zawiera omówienie postaci Stanisława Wokulskiego jako romantyka i pozytywisty oraz realistyczny obraz Warszawy i Paryża. Idealne dla studentów literatury polskiej.
4130,3016,094
Język polskiMakbet: Analiza Tragedii Szekspira
Odkryj kluczowe cechy dramatu 'Makbet' Williama Szekspira, w tym złamanie zasady decorum, psychologię postaci oraz tematykę zbrodni i ambicji. Zrozum, jak Szekspir przekształca klasyczną tragedię, wprowadzając elementy fantastyki i psychologii. Idealne dla uczniów i studentów literatury. Typ: analiza literacka.
4104,1224,741
Język polskiWesele: Analiza Symboli
Zanurz się w głęboką analizę dramatu 'Wesele' Stanisława Wyspiańskiego. Odkryj kluczowe symbole, takie jak chochoł i złoty róg, oraz ich znaczenie w kontekście polskiego społeczeństwa przełomu XIX i XX wieku. Notatka zawiera omówienie genezy, kompozycji, tematów oraz portretu społecznego, co czyni ją idealnym materiałem do nauki i przygotowań do egzaminów.
1183,5347,867
Język polskiMłoda Polska: Kluczowe Tematy
Odkryj istotne cechy i motywy epoki Młodej Polski, w tym dekadentyzm, sztukę dla sztuki oraz wpływ filozofii Nietzschego i Schopenhauera. Analiza najważniejszych twórców, ich dzieł oraz typów bohaterów. Idealne dla studentów literatury i kultury polskiej.
1115,8844,978
Język polskiPrzedwiośnie: Kluczowe Motywy
Analiza powieści 'Przedwiośnie' Stefana Żeromskiego, obejmująca gatunek, czas i miejsce akcji, głównych bohaterów oraz szczegółowy plan wydarzeń. Zawiera omówienie kluczowych motywów literackich, takich jak patriotyzm, rewolucja, miłość i przemiana Cezarego Baryki. Idealne dla studentów przygotowujących się do egzaminów.
494,8543,550
W
Język polskiWprowadzenie do lektury Zemsta
Sprawdź znajomość czasu i miejsca akcji oraz głównych wątków komedii Aleksandra Fredry.
85,8240
Język polskiCzęści Mowy w Języku Polskim
Zrozumienie części mowy w języku polskim: rzeczownik, czasownik, przymiotnik, liczebnik, zaimek, przysłówek, spójnik, przyimek, partykuła i wykrzyknik. Przykłady i zastosowanie każdego z typów, aby ułatwić naukę i poprawić umiejętności językowe. Idealne dla uczniów i studentów.
826,530901
Nie ma nic odpowiedniego? Sprawdź inne przedmioty.
Zobacz, co mówią o nas nasi użytkownicy. Pokochali nas — pokochasz też i Ty.
4.6/5App Store
4.7/5Google Play
Aplikacja jest bardzo prosta i dobrze przemyślana. Do tej pory znalazłem wszystko, czego szukałem i mogłem się wiele nauczyć z innych notatek! Na pewno wykorzystam aplikację do pomocy przy robieniu prac domowych! No i oczywiście bardzo pomaga też jako inspiracja do robienia swoich notatek.
Stefan Sużytkownik iOS
Ta aplikacja jest naprawdę świetna. Jest tak wiele notatek i pomocnych informacji [...]. Moim problematycznym przedmiotem jest język niemiecki, a w aplikacji jest w czym wybierać. Dzięki tej aplikacji poprawiłam swój niemiecki. Polecam ją każdemu.
Samantha Klichużytkownik Androida
Wow, jestem w szoku. Właśnie wypróbowałam aplikację, ponieważ widziałam ją kilka razy reklamowaną na TikToku jestem absolutnie w szoku. Ta aplikacja jest POMOCĄ, której potrzebujesz w szkole i przede wszystkim oferuje tak wiele rzeczy jak notatki czy streszczenia, które są BARDZO pomocne w moim przypadku.
Annaużytkownik iOS