Skutki Kongresu wiedeńskiego i powstanie Świętego Przymierza

Kongres wiedeński miał dalekosiężne skutki dla Europy, zarówno w sferze politycznej, jak i społecznej. Jednym z najważniejszych następstw było utworzenie Świętego Przymierza.

W tym samym roku, w którym zakończył się kongres, Rosja, Prusy i Austria (zaborcy Polski) zawarły sojusz zwany Świętym Przymierzem. Sojusz ten opierał się na zasadach chrześcijaństwa i miał na celu utrzymanie porządku ustalonego na kongresie. Z czasem do Świętego Przymierza przystąpiły niemal wszystkie kraje Europy.

Highlight: Święte Przymierze było narzędziem konserwatystów do utrzymania status quo w Europie po Kongresie wiedeńskim.

W krajach, które po kongresie wiedeńskim nie zostały zjednoczone (Niemcy, Włochy) lub nie odzyskały niepodległości (jak Polska), zaczęły rozwijać się ruchy narodowe - organizacje dążące do budowy własnego państwa.

Kongres wiedeński był wielkim sukcesem konserwatystów, którzy opowiadali się za starym ładem. Po 1815 roku w prawie wszystkich państwach Europy rządzili konserwatyści, których polityka często krzywdziła mieszczan i chłopów. To prowadziło do narastania niezadowolenia społecznego.

Przykład: W odpowiedzi na konserwatywne rządy, zaczęto zakładać tajne związki. Ich członkowie żądali równości wobec prawa, wolności słowa oraz praw wyborczych dla każdego obywatela.

Konflikt pomiędzy konserwatystami a członkami tajnych związków groził wybuchem kolejnej rewolucji. Władcy, niestety, nie brali pod uwagę, że powodem niezadowolenia jest nędza i niesprawiedliwość społeczna.

W celu utrzymania kontroli, w państwach Świętego Przymierza wprowadzono szereg restrykcyjnych środków:

• Cenzurę prasy i książek
• Rozbudowę policji
• Ścisły nadzór nad szkolnictwem, mający na celu tłumienie samodzielności uczniów i studentów

Skutki kongresu wiedeńskiego dla Europy były długotrwałe i doprowadziły do narastania napięć społecznych.

Ostatecznie, napięcia te doprowadziły do serii rewolucji i powstań:

• W lipcu 1830 roku we Francji wybuchła rewolucja lipcowa
• Następnie wybuchła rewolucja belgijska przeciw Holendrom, w wyniku której powstała niepodległa Belgia
• W tym samym roku rozpoczęło się polskie powstanie listopadowe

Te wydarzenia pokazały, że porządek ustalony na Kongresie wiedeńskim nie był trwały i nie odpowiadał aspiracjom narodów Europy.

Przyczyny i przebieg Kongresu wiedeńskiego

Kongres wiedeński został zwołany jesienią 1814 roku w stolicy Austrii. Był to zjazd monarchów i dyplomatów, których zadaniem było zdecydowanie o przyszłości Europy po epoce napoleońskiej. Kongres trwał do czerwca 1815 roku, a decydujący głos miały Rosja, Prusy, Austria, Wielka Brytania i Francja.

Ciekawostka: Kongres ten nazywano również "tańczącym kongresem", ponieważ dla jego uczestników organizowano liczne bale i przyjęcia.

Główne cele Kongresu wiedeńskiego obejmowały:

1. Zapewnienie pokoju w Europie
2. Przywrócenie "starego ładu" - wzmocnienie władzy monarchii oraz przywilejów szlachty i duchowieństwa
3. Niedopuszczenie do kolejnych rewolucji

Uczestnicy kongresu kierowali się dwiema kluczowymi zasadami:

1. Legitymizm - zasada, według której królem lub księciem może zostać tylko osoba pochodząca z rodziny królewskiej.
2. Równowaga sił - dążenie do tego, by żadne państwo nie było ani za słabe, ani za silne.

Highlight: Zasada równowagi sił była kluczowa dla kształtowania nowego porządku w Europie po Kongresie wiedeńskim.

W myśl zasady równowagi sił, dyplomaci dokonali znaczących zmian terytorialnych w Europie:

• Przywrócono granice Francji sprzed rewolucji francuskiej
• Rozbito Niemcy na mniejsze państewka, tworząc Związek Niemiecki pod przewodnictwem Austrii
• Zachowano rozdrobnienie Włoch, a północną część kraju wcielono do Austrii
• Belgię przyłączono do Holandii, tworząc Królestwo Niderlandów
• Zlikwidowano Księstwo Warszawskie, a większość jego terytorium otrzymała Rosja

Definicja: Legitymizm to zasada polityczna uznająca prawo do sprawowania władzy wyłącznie przez osoby pochodzące z dynastii panujących.