Czym jest kolonializm i jego formy

Wyobraź sobie, że silniejsze kraje po prostu przejmują kontrolę nad słabszymi - to właśnie kolonializm. Europejczycy w XIX wieku robili dokładnie to, żeby zdobyć surowce, tanią siłę roboczą i nowe rynki zbytu.

Istniały trzy główne formy kolonializmu. Kolonie były całkowicie zależne - zarówno gospodarczo, jak i politycznie. Półkolonie (jak Egipt czy Indie) zachowywały pewną niezależność gospodarczą, ale politycznie były pod kontrolą. Dominia to tereny najbardziej uprzywilejowane - kraje jak Kanada czy Australia miały dużą autonomię.

Na mapie świata z tamtego okresu widać wyraźnie, jak wielkie potęgi kolonialne podzieliły między siebie kontynenty. Wielka Brytania, Francja, Niemcy, Belgia i inne kraje europejskie miały swoje "kawałki" na każdym kontynencie.

Pamiętaj: Różne formy kolonializmu oznaczały różny stopień kontroli - od całkowitej zależności po względną autonomię.

Podział Afryki i Azji między mocarstwa

Kolonizacja Afryki rozpoczęła się od portugalskiej Angoli w XVI wieku, ale prawdziwy wyścig kolonialny nastąpił w ostatnich 30 latach XIX wieku. Europejczycy wykorzystali swoją przewagę techniczną i militarną, żeby błyskawicznie podzielić kontynent.

Kiedy konfliktów stało się za dużo, zwołano konferencję berlińską, gdzie przy pomocy linijki i map podzielono Afrykę prostymi liniami. Te granice okazały się na tyle trwałe, że wiele z nich przetrwało do dziś!

Kolonizacja Azji wyglądała nieco inaczej. Chiny próbowały się oprzeć, ale przegrały wojnę opiumową w 1841 roku i musiały otworzyć swoje porty. Japonia zachowała się sprytniej - otworzyła porty, ale szybko się zmodernizowała i sama zaczęła kolonizować sąsiadów.

Skutki kolonializmu były dwustronne. Z jednej strony rozwinęła się żegluga, handel i odkryto nowe produkty jak ziemniaki czy pieprz. Z drugiej strony kolonializm przyniósł niewolnictwo, choroby i eksploatację ludności lokalnej.

Ciekawostka: Indie były nazywane "perłą w koronie brytyjskiej" - to pokazuje, jak ważna była ta kolonia dla Wielkiej Brytanii.