Wielkie odkrycia geograficzne

Późne średniowiecze przyniosło ważne zmiany w żegludze. Statki z Portugalii i Hiszpanii zaczęły wypływać coraz dalej na Ocean Atlantycki, szukając nowych łowisk. Przełomem było zbudowanie przez Portugalczyków karaweli - lekkiego, szybkiego statku, który potrzebował zaledwie 20 osób załogi. Miała ona trójkątne żagle, dzięki którym łatwiej manewrowała przy zmiennych wiatrach.

Ludzie w średniowieczu wiedzieli mniej o świecie niż starożytni. Myśleli, że Ziemia jest płaska i znali tylko trzy kontynenty: Europę, Azję i Afrykę. Dopiero odkrycie w XV wieku map Ptolemeusza zaczęło zmieniać tę wiedzę.

Odkrycia geograficzne miały wiele przyczyn. Europejczycy chcieli zdobyć nowe ziemie i sławę, szerzyć chrześcijaństwo, ale przede wszystkim szukali nowych dróg handlowych. Kiedy Turcy osmańscy zajęli Azję Mniejszą w XIV i XV wieku, handel z Dalekim Wschodem stał się trudny i drogi. Jedwabny szlak, którym sprowadzano luksusowe towary, znalazł się pod kontrolą muzułmańskich kupców.

Ciekawostka: Karawela była prawdziwą rewolucją w żegludze. Dzięki trójkątnym żaglom mogła płynąć nawet pod wiatr, co było niemożliwe dla wcześniejszych statków!

Europejscy kupcy i władcy zaczęli więc szukać nowej, morskiej drogi do Indii i Chin. Marzyli o bogactwach Azji - złocie, korzeniach i jedwabiu, których brakowało w Europie.

Odkrywcy i ich dokonania

Wielkie odkrycia rozpoczęli Portugalczycy. W 1488 roku Bartłomiej Diaz dotarł do południowego krańca Afryki, który nazwano Przylądkiem Dobrej Nadziei. To otworzyło drogę do dalszych wypraw.

Przełomowy rok nastąpił w 1492, gdy Krzysztof Kolumb wyruszył na zachód, szukając krótszej drogi do Indii. Genueńczyk w służbie hiszpańskiej przekonał władców Hiszpanii, że skoro Ziemia jest kulą, to płynąc na zachód, można dotrzeć do Azji. Po prawie 9 tygodniach trudnej podróży jego trzy statki dotarły do lądu - wyspy na Morzu Karaibskim, którą nazwał San Salvador.

Ciekawostka: Kolumb umarł przekonany, że odkrył Indie! Dlatego rdzennych mieszkańców Ameryki nazwano Indianami, choć naprawdę odkrył zupełnie nowy kontynent.

W 1498 roku Vasco da Gama zrealizował portugalskie marzenie - po opłynięciu Przylądka Dobrej Nadziei dotarł do prawdziwych Indii. Jego wyprawa trwała prawie dziesięć miesięcy.

Największym osiągnięciem było jednak opłynięcie całej Ziemi przez wyprawę Ferdynanda Magellana. W 1519 roku pięć statków pod jego dowództwem wyruszyło na zachód. Przepłynęły przez niebezpieczną cieśninę (dziś Cieśninę Magellana), przemierzyły ogromny Ocean Spokojny, a potem Ocean Indyjski, i okrążyły Afrykę. Wyprawa trwała trzy lata - w 1522 roku wrócił tylko jeden statek z 18 ocalałymi (z 265 osób), a sam Magellan zginął. Ta heroiczna podróż udowodniła, że Ziemia jest kulista.