Zbaraż i Beresteczko

Po śmierci Władysława IV, w 1648 roku na tron Polski wybrano Jana Kazimierza. Walkę z Bohdanem Chmielnickim prowadził Jeremi Wiśniowiecki, jeden z najpotężniejszych magnatów na Ukrainie.

Example: Latem 1649 roku siły polskie zamknęły się w twierdzy Zbaraż, gdzie były oblegane przez 6 tygodni.

Ugoda zborowska z 1649 roku przyniosła:

1. Zakończenie oblężenia Zbarażu.
2. Nadanie Chmielnickiemu władzy hetmańskiej.
3. Ustalenie liczby Kozaków rejestrowych na 40 tysięcy.
4. Nakaz powrotu pozostałych Kozaków pod władzę polskich panów.

Highlight: Bitwa pod Beresteczkiem w 1651 roku była jednym z największych starć w przebiegu powstania Chmielnickiego.

Ugoda perejasławska z 1654 roku miała kluczowe znaczenie dla dalszych losów Ukrainy:

• Ukraina została poddana władzy cara rosyjskiego.
• W zamian Kozacy otrzymali pełne swobody.
• Ustalono rejestr kozacki na 60 tysięcy.

Quote: "Ugoda w Perejasławiu (1654) - Ukraina poddana carowi w zamian za pełne swobody Kozaków i 60 tys. rejestr"

Ta decyzja Chmielnickiego miała dalekosiężne skutki powstania Chmielnickiego, zmieniając układ sił w Europie Wschodniej i rozpoczynając proces, który ostatecznie doprowadził do upadku Rzeczypospolitej.

Władysław IV Waza i sytuacja na Ukrainie

Władysław IV Waza został wybrany na tron Polski w 1632 roku. Jego panowanie przyniosło kilka istotnych wydarzeń, które wpłynęły na sytuację w Rzeczypospolitej i na Ukrainie.

Highlight: W 1635 roku podpisano rozejm ze Szwecją, na mocy którego Szwedzi wycofali się z Prus i zrezygnowali z pobierania cła.

Ukraina w tym okresie przechodziła znaczące zmiany:

1. Została przekazana z Litwy do Korony.
2. Nastąpił rozwój metod rolniczych.
3. Pogłębiły się podziały narodowościowe i religijne.

Vocabulary: Zaporoże - region nad dolnym Dnieprem, gdzie osiedlali się Kozacy.

Kozacy zaporoscy zyskiwali na znaczeniu, a wielu chłopów uciekało na Zaporoże, dołączając do ich szeregów. W odpowiedzi na rosnącą siłę Kozaków, utworzono rejestr kozacki.

Wybuch powstania Chmielnickiego

Przyczyny powstania kozackiego były złożone i obejmowały:

1. Dążenie polskich magnatów do uczynienia z Kozaków chłopów pańszczyźnianych.
2. Porzucenie prawosławia przez ukraińską magnaterię na rzecz katolicyzmu.
3. Negatywny stosunek ludności ukraińskiej do unii brzeskiej.
4. Ucieczki zbuntowanych chłopów i ich przyłączanie się do Kozaków.

Definition: Unia brzeska - porozumienie zawarte w 1596 roku między częścią biskupów prawosławnych a Kościołem katolickim, tworzące Kościół unicki.

Najważniejsze bitwy powstania Chmielnickiego w początkowej fazie to:

• Klęska armii koronnej nad Żółtymi Wodami i pod Korsuniem (1648)
• Bitwa pod Piławcami

Te wydarzenia zapoczątkowały długotrwały konflikt, który miał zmienić oblicze Europy Wschodniej.