Europa Wschodnia pod wpływem ZSRR

ZSRR stał się supermocarstwem ze względu na ogromne terytorium i szeroką strefę wpływów. W krajach zajętych przez Związek Radziecki wprowadzano sovietyzację - proces niszczenia lokalnych elit, przesiedlania ludności i rusyfikacji.

Kraje znajdujące się pod wpływem ZSRR nazywano Krajami Demokracji Ludowej. Władzę sprawowały w nich partie komunistyczne, które wprowadzały kolektywizację rolnictwa i nacjonalizację przemysłu. Kraje te należały do RWPG (Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej), a później również do Układu Warszawskiego (1955 r.).

Jedynym wyjątkiem była Jugosławia pod przywództwem Josipa Broz Tito, która mimo komunistycznego ustroju nie wprowadziła kolektywizacji i zawarła układy z USA i Wielką Brytanią.

Ciekawostka: Czy wiesz, że RWPG miała być odpowiedzią na Plan Marshalla wprowadzony w Europie Zachodniej? Stalin nie pozwolił krajom bloku wschodniego przyjąć pomocy od USA!

Po śmierci Stalina (5 marca 1953 r.) nastąpiła odwilż w bloku wschodnim. Nowy przywódca ZSRR, Nikita Chruszczow, podczas XX Zjazdu KPZR w lutym 1956 r. skrytykował Stalina i jego kult jednostki. To zapoczątkowało destalinizację i odejście od rządów terroru.

Odwilż doprowadziła do powstania na Węgrzech w październiku 1956 r., kiedy to Węgrzy pod przywództwem Imre Nagy'a (zwolennika przemian) domagali się demokratyzacji kraju. Jednak 4 listopada wojska sowieckie interweniowały, tłumiąc powstanie. W wyniku walk zginęło 2 tysiące osób, a 200 tysięcy uciekło z kraju. Premier Imre Nagy został później powieszony.