Droga do zjednoczenia Niemiec
Dążenia zjednoczeniowe w państwach niemieckich wynikały z wielu czynników. Łączyła je wspólna tradycja, kultura i język, a także silne poczucie przynależności narodowej. Rozwój kolei umożliwił fizyczne połączenie państw niemieckich, co wzmocniło ideę zjednoczenia.
Istniały dwie główne koncepcje zjednoczenia: wielkoniemiecka (Austria dążyła do luźnej federacji państw pod swoim przywództwem) oraz małoniemiecka (Prusy chciały zjednoczenia pod władzą króla Prus). Ostatecznie zwyciężyła koncepcja pruska, realizowana przez kanclerza Otto von Bismarcka.
Zjednoczenie przebiegało etapami. W 1864 roku Prusy i Austria pokonały Danię, dzieląc między siebie zdobyte terytoria. W 1866 roku Prusy pokonały Austrię w bitwie pod Sadową, eliminując głównego rywala. Następnie w 1867 roku utworzono Związek Północnoniemiecki pod hegemonią Prus.
Warto zapamiętać! Bismarck był mistrzem polityki zwanej "Realpolitik" - pragmatycznego działania opartego na sile i interesie państwa, a nie na ideałach czy sentymentach.
Decydującym momentem była wojna francusko-pruska w 1870 roku. Sprytnie sprowokowana przez Bismarcka za pomocą tzw. "depeszy emskiej", zakończyła się pruskim zwycięstwem w bitwie pod Sedanem i detronizacją Napoleona III. Warunki rozejmu były surowe - Francja utraciła Alzację i część Lotaryngii oraz musiała zapłacić ogromną kontrybucję.
