Czasowniki i rzeczowniki

Czasowniki nazywają czynności i stany. Odpowiadają na pytania: co robi? co się z nim dzieje? Dzielą się na osobowe (ja siedzę, ty siedzisz) i nieosobowe (czytać, ugotowano, ubrać się).

Czasowniki lubią się zmieniać! Odmieniają się przez:

• Liczby (pojedyncza, mnoga)
• Osoby $ja, ty, on/ona/ono, my, wy, oni/one$
• Czasy (przeszły, teraźniejszy, przyszły prosty i złożony)
• Rodzaje (w liczbie pojedynczej: męski, żeński, nijaki; w liczbie mnogiej: męskoosobowy i niemęskoosobowy)

Ciekawostka: Czas przyszły złożony tworzysz łącząc "będę" z bezokolicznikiem, np. "będę śpiewać", a czas przyszły prosty to pojedyncza forma, np. "zaśpiewam".

Rzeczowniki to nazwy osób, rzeczy, zwierząt, miejsc i pojęć. Odpowiadają na pytania: kto? co? Mogą być pospolite (nauczyciel, kot) lub własne (Barbara, Gdańsk). Każdy rzeczownik ma przypisany rodzaj (męski, żeński lub nijaki), ale nie odmienia się przez rodzaje. Za to zmienia się przez:

• Liczby (pojedyncza, mnoga)
• Przypadki (mianownik, dopełniacz, celownik, biernik, narzędnik, miejscownik, wołacz)

Przymiotniki i liczebniki

Przymiotniki opisują cechy wszystkiego wokół nas. Jaki jest twój pies? Mały, puchaty, brązowy - to wszystko przymiotniki! Odpowiadają na pytania: jaki? jaka? jakie?

Przymiotniki dostosowują się do rzeczowników i odmieniają się przez:

• Liczby (pojedyncza, mnoga)
• Przypadki (jak rzeczowniki)
• Rodzaje (w liczbie pojedynczej: męski, żeński i nijaki; w liczbie mnogiej: męskoosobowy i niemęskoosobowy)

Możemy też stopniować przymiotniki, aby pokazać nasilenie cechy - używamy form prostych $ładny - ładniejszy - najładniejszy$ lub opisowych (bardziej pracowity, najbardziej interesujący).

Zapamiętaj! Przymiotnik zawsze zgadza się z rzeczownikiem w liczbie, rodzaju i przypadku - mówią oni jednym głosem!

Liczebniki pomagają liczyć i porządkować. Odpowiadają na pytania: ile? który? który z kolei? Dzielimy je na:

• Główne (dwa, sto) - mówią ile
• Porządkowe (pierwszy, ósma) - określają kolejność
• Zbiorowe (dwoje, pięcioro) - opisują grupy

Liczebniki odmieniają się przez przypadki, a porządkowe dodatkowo przez liczby i rodzaje. Liczebniki główne zmieniają formę zależnie od rodzaju.